(Oud) Nieuws, Boeken

Trilogie over de Goudse Gereformeerde Kerk

Onlangs verscheen het tweede deel van een driedelige serie boeken over de geschiedenis van De Gereformeerde Kerk te Gouda.

Het tweede deel van de studie over de Gereformeerde Kerk te Gouda. Op de foto: het interieur van de Dolerende Noorderkerk.

De boeken zijn samengesteld door de heer J.M. ten Napel, die uitvoerig studie maakte van de geschiedenis van de Goudse Gereformeerde Kerk.

Het onlangs verschenen tweede deel richt zich op de periode 1887 tot 1907: op 18 mei 1887 werd in Gouda de uit de Doleantie afkomstige Nederduitsche Gereformeerde Kerk geïnstitueerd. Per 9 oktober 1907 ging deze, samen met de uit de Afscheiding van 1834 afkomstige Goudse Christelijke Gereformeerde Gemeente, verder als De Gereformeerde Kerk te Gouda.

Landelijk was de ineensmelting tussen beide kerken al eerder, in juni 1892, een feit geworden. De synodes besloten toen dat de plaatselijke kerken die nog niet direct konden samengaan, zich tussen 1892 en de daadwerkelijke plaatselijke ineensmelting wel alvast Gereformeerde Kerk zouden noemen, met dien verstande dat de kerk uit de Afscheiding zolang een ‘A’ achter de kerknaam zou plaatsen en die uit de Doleantie een ‘B’.

De Nederduitsche Gereformeerde Kerk (dolerende) was gevestigd aan de Turfmarkt, waar in de Noorderkerk hun kerkdiensten gehouden werden. De Christelijke Gereformeerde Gemeente was toen aan de Kattensingel gevestigd, waar de kerkdiensten gehouden werden in de Singelkerk.

Deel 1.

In oktober 2023 verscheen deel 1 van de serie over de Gereformeerde Kerk van Gouda. Het boek handelt over de tijd tussen 1841 en 1892. Op 16 oktober 1841 werd in Gouda de Christelijke Afgescheidene Gemeente geïnstitueerd. Deze gemeente ging na enkele jaren door interne ruzies te niet. Van de gemeente werd na 1844 niets meer vernomen.

In Gouda bestond in 1841 echter ook een gezelschap (een huisgemeente of ‘conventikel’), dat zich als gevolg van contacten met de Rotterdamse predikant ds. Cornelis van den Oever (1802-1877), op 24 augustus 1849 aansloot bij het kleine landelijke kerkverband Gereformeerde Kerk onder ’t Kruis. De Goudse ‘Kruisgemeente’ sloot zich in 1863 echter aan bij het landelijke kerkverband Christelijke Afgescheiden Kerk. De reden daarvan was een ruzie met ds. Van den Oever en de belangrijke invloed die de blinde dominee Jacob Juch (1819-1883) in de Goudse gemeente had.

In juni 1869 gingen op landelijk niveau de Christelijke Afgescheidene Kerk en de Gereformeerde Kerk onder ’t Kruis samen verder als Christelijke Gereformeerde Kerk, met als gevolg dat ook de Goudse Christelijke Afgescheidene Gemeente sinds dat jaar ‘Christelijke Gereformeerde Gemeente’ genoemd werd.

Deel 3.

Met de eerste twee omvangrijke boeken is de geschiedenis van de Goudse Gereformeerde Kerk echter nog lang niet helemaal beschreven, want de heer Ten Napel is momenteel bezig met het op schrift stellen van het derde deel, dat t.z.t. zal verschijnen (daarop hopen we later uiteraard terug te komen). Dat derde deel handelt over de periode vanaf 1892 tot aan de fusie met de Goudse Nederlandse Hervormde Gemeente, die in 2017 plaatsvond, toen de Protestantse Gemeente Gouda gevormd werd.

  • J.M. ten Napel, De Gereformeerde Kerk van Gouda. Deel 1 (1841-1892) is gebonden in A4-formaat, telt 380 pagina’s, is geïllustreerd, en kost € 47 (incl. verzendkosten); deel 2, A4-formaat, heeft een omvang van 300 pagina’s, is geïllustreerd, en kost € 39 incl. verzendkosten). Wil men beide delen (1 en 2) aanschaffen dan zijn de totale kosten € 79 (incl. verzendkosten). De boeken zijn te bestellen bij jmtennapel@telfort.nl. Hij zal belangstellenden de nodige informatie toesturen.

Translation into English: 

Trilogy on the ‘Gereformeerde’ Church of Gouda.

The second volume of a three-part series of books on the history of The ‘Gereformeerde’ Church in Gouda was recently published.

The books have been compiled by Mr. J.M. ten Napel, who has conducted extensive research into the history of the ‘Gereformeerde’ Church in Gouda.

The recently published second volume focuses on the period 1887 to 1907: on May 18, 1887, the Netherdutch ‘Gereformeerde’ Church, originating from the Doleantie, was instituted in Gouda. As of October 9, 1907, this church merged with the Christian Reformed Congregation of Gouda, which originated from the Secession of 1834, to continue as The ‘Gereformeerde’ Church in Gouda.

Nationally, the merger between the two churches had already become a reality earlier, in June 1892. At that time, the synods decided that local churches which were not yet able to merge immediately would already use the name ‘Gereformeerde’ Church between 1892 and the actual local merger. However, the church originating from the Secession would add an ‘A’ after the church name, and the one from the Doleantie a ‘B’, to distinguish them in the meantime.

The Netherdutch ‘Gereformeerde’ Church (dolerende) was located on the Turfmarkt, where their services were held in the Noorderkerk. The Christian Reformed Congregation was located on the Kattensingel, where services were held in the Singelkerk.

Volume 1.

In October 2023, Part 1 of the series on the ‘Gereformeerde’ Church of Gouda was published. The book covers the period between 1841 and 1892. On October 16, 1841, the Christian Seceded Congregation was instituted in Gouda. However, after a few years, this congregation dissolved due to internal conflicts. After 1844, nothing more was heard from this congregation.

In 1841, however, there was also a fellowship in Gouda (a house church or “conventicle”) which, as a result of contacts with the Rotterdam minister Rev. Cornelis van den Oever (1802–1877), joined the small national church federation ‘Gereformeerde’ Church under the Cross on August 24, 1849.

However, in 1863, the Gouda “Cross Congregation” joined the national church federation Christian Seceded Church. The reason for this was a conflict with Rev. Van den Oever and the significant influence that the blind minister Jacob Juch (1819–1883) had within the Gouda congregation.

In June 1869, at the national level, the Christian Seceded Church and the ‘Gereformeerde’ Church under the Cross merged to become the Christian Reformed Church, with the result that since that year, the Gouda Christian Seceded Congregation has been called the Christian Reformed Congregation.

Volume 3.

With the first two extensive books, the history of the ‘Gereformeerde’ Church in Gouda is far from fully told, as Mr. Ten Napel is currently working on writing the third volume, which will be published in due time (we hope to report on it later). This third volume covers the period from 1892 up to the merger with the ‘Hervormde’ Congregation of Gouda, which occurred in 2017, when the ‘Protestant Church of Gouda’ was formed.

  • J.M. ten Napel, The ‘Gereformeerde’ Church of Gouda. Volume 1 (1841–1892) is bound in A4 format, contains 380 pages, is illustrated, and costs €47 (including shipping). – Volume 2, also in A4 format, has 300 pages, is illustrated, and costs €39 (including shipping). – If you wish to purchase both volumes (1 and 2), the total cost is €79 (including shipping).

The books can be ordered by emailing: jmtennapel@telfort.nl. He will send interested parties the necessary information.