Hattemer Emmaüskerk 70 jaar jong.
Als afsluiting van het feestweekend van de kerk in Hattem werd zondagochtend 24 mei 2026 tijdens de Pinksterkerkdienst in de protestantse (voormalig gereformeerde) Emmaüskerk het zeventigjarig bestaan van het kerkgebouw én het vijftigjarig jubileum van het Reilorgel in die kerk gevierd. Het thema van de dienst was ‘Leve de kerk!’
De voorganger in de dienst was ds. Wim Hortensius en medewerking werd verleend door Fred Kamphuis (organist), Thoby Liefers (trompettist) en de Golden Oldies van de Emmaüskerkcantorij onder leiding van Ria van der Weerd.
Liederen en lezingen.
Gezongen werden onder meer psalm 84 als openingslied (‘Hoe lieflijk, hoe goed is mij Heer, het huis waar Gij Uw naam en eer hebt laten wonen bij de mensen‘); lied 672 (‘Komt, laat ons deze dag met heilig vuur bezingen’); lied 683 (‘’t Is feest vandaag, ‘t is pinksterfeest’); lied 691 (‘De Geest van God waait als een wind‘) en als slotzang lied 971 (‘Zing een nieuw lied voor God de Here‘).
De lezingen waren uit Handelingen 2 de verzen 1 tot 13 (‘De komst van de Heilige Geest‘) en na het in wisselzang zingen van lied 150a (‘Geprezen zij God’), werden gelezen de verzen 14 tot 24 van Handelingen 2 (‘De toespraak van Petrus’). Het verdere verloop van de dienst is te volgen in de Orde van Dienst.
De meditatie.
De voorganger sprak woorden van de volgende strekking:
Vroeger was je oud als je 70 jaar werd. Grijze haren, een rimpelige huid, strammer en stijf in het lijf. Je werd dan bejaard genoemd! Dat is wat ouderwets. Tegenwoordig begin je op je 70ste aan je ‘derde jeugd’, als je deze leeftijd bij leven en welzijn tenminste haalt. Als je lichamelijk en geestelijk nog kunt is het de periode van tennissen, fietsen, wandelen, vrijwilligerswerk, muziek maken, oppassen op kleinkinderen, als je ze hebt, en je kunt heel wat vertellen over de 70 jaren die achter je liggen.
Ook deze jarige kranige 70-jarige Emmaüskerk heeft heel wat te vertellen. Als de muren van de kerk konden spreken, zouden ze ons de oren van het hoofd praten. Wat is hier veel gebeurd! Het leven in al zijn glorie, diepte en misère is hier voorbij gekomen. Van de doop van kinderen en volwassenen tot het vieren van jubilea, van het aan God en elkaar de liefde beloven tot het uitdragen van iemand die je lief is…
De muren…
De muren van de kerkzaal zouden verhalen van het brood dat hier bij het Avondmaal is gedeeld, de wijn die hier werd gedronken. Opgetogen zouden de muren vertellen over de stemmen van de kinderen en hun Palmpaasoptocht, over de kinderen uit Den Haag, die hier op kamp waren of zijn, over de dominees die hier in alle leeftijden, maten en kleuren van toga’s voorgingen. Van steil gereformeerd tot licht oecumenisch-kleurrijk-vrijzinnig; over alle preken die hier gehouden zijn, over de komst van de paaskaars en vooral over alle voetstappen van de mensen die hier hebben gekerkt van oud tot jong, vroeger en nu.
De muren zouden kunnen vertellen over de bijzondere coronatijd, toen hier alleen een dominee, een ouderling, een diaken, een organist en een beamerist aanwezig waren. En over de mensen die de diensten thuis volgden. Ze zouden vertellen van de muziek van de piano’s, van de drie orgels, vooral over het 50-jarige Reil orgel, dat model staat voor orgels van de familie Reil over de hele wereld. Ze zouden vertellen over de musicals die hier gehouden werden en over de liederen van de cantorijen, koren en muziekgroepen.
De muren van de ontmoetingsruimte zouden vertellen over alle gesprekken die daar zijn gevoerd, de roddels die daar bij de koffie gedeeld werden (we hoeve het niet te ontkennen), de sobere en zo uitbundige maaltijden die daar georganiseerd werden en over de daar gehouden bijeenkomsten. De muren van de consistorie hebben alle gesprekken van kerkenraadsvergaderingen en taakgroepen opgevangen, maar mogen er niets over zeggen. Ze hebben geheimhoudingsplicht!
Beneden, de muren onder deze kerk hebben genoten van de kinderstemmen, van de bezoekers van het kerkcafé, de kindernevendiensten, en ze hebben geluisterd naar de schrijnende verhalen van de Vietnamese asielzoekers die hier maanden lang een veilig heenkomen vonden.
Zeventig…
Als de muren van deze kerk zouden kunnen spreken over die zeventig jaar! Zeventig. Dat getal komen we ook in de Bijbel tegen: de zonen van Noach kregen samen zeventig nakomelingen, die zich over de hele aarde verspreidden. Het volk Israël zag tijdens de woestijnreis zeventig dadelpalmen bij een oase. In de Talmoed komt het getal zeventig ook voor. Daar wordt verhaald hoe de Eeuwige de Tien Geboden bij de Sinaï gaf, die op Gods bevel door de engelen in zeventig talen vertaald werden.
Hé, dat hoorden we vandaag eerder. Gebeurt niet hetzelfde als wat het volk bij de berg Sinaï meemaakte, wat de leerlingen in Jeruzalem en wat wij vandaag meemaken? Het Pinksterverhaal. Alle volken van de wereld verzamelen zich bij het huis waar Gods Geest de harten van de leerlingen verwarmt en binnenwaait en waar ze allemaal door elkaar heen in alle mogelijke talen dezelfde Goede Boodschap vertellen.
De Goede Boodschap is voor iedereen bestemd. De apostel Petrus vertelde in zijn eerste preek (we lazen er over) dat Christus was opgestaan. Aan alle verdeeldheid van de mensen zou een einde komen. De mensen waren verbijsterd en van hun stuk gebracht. Wat had dit allemaal te betekenen? Maar er waren ook spotters die zeiden: ‘Die mensen zijn dronken, ze hebben teveel zoete wijn gehad’.
Spotters…
Deze spotters zijn ook in deze kerk afgebeeld, ze worden althans genoemd. Kijk maar eens naar een van de oorspronkelijk negen glas-in-loodramen in de kerk, met de tekst: Handelingen 13 vers 41. Daar staat: ”Let op spotters, sta verbaasd en ga te gronde, want Ik, zegt God, zal in jullie tijd een daad stellen. Iets dat je niet zult geloven als het je wordt verteld’
[De predikant noemde daarna de in het glas-in-loodraam afgebeelde werktuigen]. Dit prachtige raam geeft weer dat het de roeping van de kerk is om midden in de wereld te staan: op het land, op kantoor, op reis, onderweg, en waar al niet. Daar waar wij ons gewone leven leven, waar wordt samengeleefd. De opdracht voor de kerk is om met ‘de poten in de klei te staan’. Dat is de roeping van de kerk. Daar maakt de kerk zich waar. Daar worden die oude woorden van het Evangelie zichtbaar en tastbaar, in het leven buiten.
Het mooie van de betekenis van Pinksteren is dat de Goede Boodschap van God voor iedereen bestemd is, welke taal je ook spreekt, hoe oud of jong je ook bent. Dat we als jongeren en ouderen samen die droom blijven dromen: verbondenheid en medemenselijkheid tussen alle mensen. Doen wat in de geest van Jezus gedaan moet worden: leven uit zachte kracht, de kracht van liefde, van vrede, barmhartigheid en van vergeving. Daar waar wij leven en werken, daar wordt het waar gemaakt. Tegen alle spot en hardheid en onmenselijkheid in.
‘Levende muren…’
Wat is zeventig jaar nog jong! Wat is deze kerk nog levendig en vitaal! Leve de kerk! Zomaar een dak boven wat hoofden. Als de muren van deze kerk eens konden praten…! Wat zouden we dan veel horen. Laten wij de levende muren van deze kerk zijn. Muren als huid, ramen als ogen, speurend naar hoop, naar dageraad, naar een nieuwe toekomst. Amen.
Translation into English:
“Let Us Be the Living Walls of This Church”.
Hattem’s Emmaüs Church, 70 Years Young.
As the conclusion of the church’s festive anniversary weekend in Hattem, the seventieth anniversary of the church and the fiftieth jubilee of the Reil organ in the Protestant (formerly ‘gereformeerde’) Emmaüs Church were celebrated during the Pentecost service on Sunday morning, May 24, 2026. The theme of the service was: “Long Live the Church!”
The minister leading the service was Rev. Wim Hortensius, with contributions from Fred Kamphuis (organist), Thoby Liefers (trumpeter), and the Goldies Oldies of the Emmaüs Church choir under the direction of Ria van der Weerd.
Hymns and readings.
Among the hymns sung were Psalm 84 as the opening hymn (“How lovely, how good to me, Lord, is the house where You have caused Your name and honor to dwell among the people”); Hymn 672 (“Come, let us sing this day with holy fire”); Hymn 683 (“Today is a feast day, it is Pentecost”); Hymn 691 (“The Spirit of God blows like the wind”); and as the closing hymn, Hymn 971 (“Sing a new song to God the Lord”).
The scripture readings were Acts 2:1–13 (“The Coming of the Holy Spirit”), and after the responsive singing of Hymn 150a (“Praise be to God”), Acts 2:14–24 (“Peter’s Speech”) was read. The remainder of the service can be followed in the Order of Service.
The meditation.
The minister spoke words to the following effect:
In the past, you were considered old when you turned seventy. Gray hair, wrinkled skin, slower and stiffer in body. You were then called elderly! That sounds rather old-fashioned now. Nowadays, at seventy you begin your “third youth,” provided you reach that age in good health and wellbeing. If you are still physically and mentally able, it becomes a time for tennis, cycling, walking, volunteer work, making music, babysitting grandchildren—if you have them—and telling many stories about the seventy years behind you.
This vigorous seventy-year-old Emmaüs Church also has many stories to tell. If the walls of the church could speak, they would talk our ears off. So much has happened here! Life in all its glory, depth, and misery has passed through this place. From the baptism of children and adults to the celebration of jubilees, from promising love before God and one another to carrying out someone you loved…
-The walls…
The walls of the sanctuary would tell stories of the bread shared here during Communion and the wine that was drunk here. The walls would joyfully speak of the voices of children and their Palm Sunday processions, of the children from The Hague who came here for camp, of the ministers who preached here in every age, size, and color of robe—from strictly ‘gereformeerd’ to lightly ecumenical, colorful, and liberal. They would tell of all the sermons preached here, of the arrival of the Paschal candle, and above all of the footsteps of all the people who worshipped here, young and old, then and now.
The walls could speak about the extraordinary coronavirus period, when only a minister, an elder, a deacon, an organist, and someone operating the projector were present here. And about the people who followed the services from home. They would speak of the music from the pianos and the three organs, especially the fifty-year-old Reil organ, which serves as a model for Reil organs throughout the world. They would tell about the musicals performed here and about the songs of the choirs and music groups.
The walls of the fellowship hall would tell of all the conversations held there, the gossip shared over coffee (there is no need to deny it), the modest and exuberant meals organized there, and the gatherings that took place there. The walls of the consistory room absorbed every conversation from church council meetings and working groups, but they are not allowed to say anything about them. They are bound by confidentiality!
Downstairs, beneath this church, the walls enjoyed the voices of children, the visitors to the church café, the children’s services, and they listened to the harrowing stories of Vietnamese asylum seekers who found safe shelter here for months.
-Seventy…
If the walls of this church could speak about those seventy years! Seventy. We also encounter that number in the Bible: the sons of Noah together had seventy descendants, who spread across the whole earth. During the journey through the wilderness, the people of Israel saw seventy date palms at an oasis. The number seventy also appears in the Talmud. There it is told how the Eternal One gave the Ten Commandments at Sinai, which, by God’s command, were translated by the angels into seventy languages.
Ah, we heard something like that earlier today. Is the same thing not happening that the people experienced at Mount Sinai, that the disciples experienced in Jerusalem, and that we experience today? The Pentecost story. All the peoples of the world gather at the house where God’s Spirit warms and enters the hearts of the disciples, and where they all proclaim the same Good News in every possible language.
The Good News is intended for everyone. In his first sermon (which we read about), the apostle Peter proclaimed that Christ had risen. All the divisions among people would come to an end. The people were astonished and bewildered. What could all this mean? But there were also mockers who said: “Those people are drunk; they have had too much sweet wine.”
-Mockers…
These mockers are also depicted in this church—or at least mentioned. Just look at one of the church’s original nine stained-glass windows, with the text: Acts 13:41. It says:
“Look, you scoffers, wonder and perish, for I am going to do something in your days that you would never believe, even if someone told you.”
[The minister then mentioned the tools depicted in the stained-glass window.]
This beautiful window shows that it is the church’s calling to stand in the midst of the world: in the fields, in offices, while traveling, on the road, and wherever else. Wherever we live our ordinary lives, wherever people live together. The mission of the church is to “have its feet in the clay.” That is the calling of the church. That is where the church becomes real. That is where those ancient words of the Gospel become visible and tangible in life outside the church walls.
The beautiful meaning of Pentecost is that God’s Good News is meant for everyone, whatever language you speak, however old or young you may be. That together, young and old, we continue to dream the same dream: connection and compassion among all people. Doing what must be done in the spirit of Jesus: living through gentle strength, the power of love, peace, mercy, and forgiveness. Wherever we live and work, that is where it becomes reality—despite all mockery, hardness, and inhumanity.
-“Living walls…”.
How young seventy years still is! How lively and vital this church still is! Long live the church! Simply a roof above some heads. If only the walls of this church could talk…! How much we would hear. Let us be the living walls of this church. Walls as skin, windows as eyes, searching for hope, for dawn, for a new future. Amen.
Videoreport of the service > (see the Dutch version of this article)