Onlangs ontving de redactie van GereformeerdeKerken.info van de familie van wijlen de heer Gerrit Jan Kamphuis (1929-2020) uit diens nalatenschap een groot aantal kerkelijke gedenkboeken en een zeer uitgebreide door hem opgezette administratie met foto’s van duizenden predikanten van vooral De Gereformeerde Kerken in Nederland.
Op twaalfjarige leeftijd begon de jonge Gerrit Jan Kamphuis (1929–2020) uit Radewijk (gemeente Hardenberg) met wat zou uitgroeien tot een uitzonderlijk levenswerk: het verzamelen van foto’s en gegevens van predikanten uit vooral De Gereformeerde Kerken in Nederland. Zijn liefde voor de Gereformeerde Kerken en zijn sterke neiging om alles nauwkeurig vast te leggen, vormden de basis van deze bijzondere hobby. De eerste foto die hij inplakte was die van wijlen prof. dr. K. Dijk (1885–1968), hoogleraar aan de Theologische universiteit in Kampen.
In de jaren vijftig breidde zijn verzameling zich snel uit. Vooral de NCRV-Gids was een belangrijke bron; daarin verschenen regelmatig meerdere foto’s per maand van (gereformeerde) predikanten. Daarnaast knipte hij foto’s uit kranten, kerkbladen en kerkelijke jaar- en jubileumboeken. Wanneer een predikant naar een andere gemeente vertrok, was dat voor Kamphuis een uitgelezen moment: vaak verscheen er dan een interview met foto in een regionale krant of in het Kerkblad voor Drenthe en Overijssel. Dagelijks volgde hij via teletekst de beroepingsberichten. Met een knipoog zei hij wel: “Ik mag graag zien dat predikanten een beetje wisselen, want dan worden er weer foto’s gepubliceerd.”
Zijn belangstelling beperkte zich niet tot het verzamelen alleen. Als landbouwer was hij diep geworteld in de gemeenschap van de Gereformeerde Kerk van Radewijk, waar van 1950 tot 2006 aan de Radewijkerweg 54 een gereformeerd kerkje in gebruik was, behorende tot de Gereformeerde Kerk te Hardenberg (thans PKN Hardenberg-Heemse). Hij diende er vele jaren en meerdere malen als ouderling en was ook herhaaldelijk lid van beroepingscommissies; ook was hij scriba geweest. Door deze functies en zijn jarenlange betrokkenheid kende hij veel predikanten persoonlijk of van naam, en kon hij tal van anekdotes vertellen.
Bij iedere foto noteerde hij zorgvuldig de standplaatsen en de bijbehorende data. De gegevens verzamelde hij vooral uit de jaarlijkse uitgaven van het Jaarboek van de Gereformeerde Kerken in Nederland, dat hij ieder voorjaar aanschafte en met behulp van beroepingsberichten actueel hield. Ook bestudeerde hij grondig de vijf delen van het boek ‘Gedenkt uw voorgangers’ door Joh. de Haas. Predikanten vroegen hem wel eens gekscherend of hij het kerkelijk jaarboek inmiddels uit het hoofd kende.
In de loop der jaren kocht hij op boekenbeurzen en vlooienmarkten talloze herdenkings- en jubileumboeken van Gereformeerde Kerken, vaak ook via contacten met boekhandelaren. Deze boeken leverden weer nieuwe foto’s op, die hij meestal kopieerde en toevoegde aan zijn archief. Op latere leeftijd maakte hij ook gebruik van de computer om via websites van Gereformeerde en PKN-kerken aanvullende foto’s te vinden. Tot omstreeks 2015 wist hij zo zijn verzameling verder uit te breiden. Daarna liet zijn gezondheid het niet meer toe het archief bij te houden – inmiddels bestaande uit zo’n twintig systematisch ingedeelde ordners vol met informatie en foto’s, al had hij de informatie over predikanten nog altijd paraat.
Zo ontstond het predikantenarchief en de omvangrijke boekenverzameling uit de nalatenschap van Gerrit Jan Kamphuis uit Radewijk: een uniek en met grote toewijding opgebouwd documentatiecentrum van vooral gereformeerde (en ook andere) predikanten, samengesteld door een man voor wie kerk en geschiedenis onlosmakelijk met elkaar verbonden waren.
Het predikantenarchief zal in het vervolg met vrucht gebruikt kunnen worden door de redactie van GereformeerdeKerken.info, met dank aan de familie van wijlen de heer G.J. Kamphuis.
Translation into English:
Ministers’ Archive Transferred to Website Editorial Team.
Recently, the editorial team of GereformeerdeKerken.info received from the family of the late Mr. Gerrit Jan Kamphuis (1929–2020) a large number of church commemorative books and a very extensive archive he had compiled, containing photographs of thousands of ministers, primarily from the ‘Gereformeerde’ Churches in the Netherlands.
At the age of twelve, the young Gerrit Jan Kamphuis (1929–2020) from Radewijk (municipality of Hardenberg) began what would grow into an exceptional life’s work: collecting photographs and information about ministers, especially from the ‘Gereformeerde’ Churches in the Netherlands. His love for the ‘Gereformeerde’ Churches and his strong inclination to record everything meticulously formed the foundation of this remarkable hobby. The first photograph he pasted into his collection was that of the late Prof. Dr. K. Dijk (1885–1968), professor at the Theological University in Kampen.
In the 1950s his collection expanded rapidly. The NCRV Guide in particular was an important source; it regularly published several photographs per month of (‘gereformeerde’) ministers. In addition, he clipped photos from newspapers, church magazines, and church yearbooks and anniversary publications. When a minister moved to another congregation, this was an excellent opportunity for Kamphuis: such occasions often prompted an interview with photograph in a regional newspaper or in the Church Bulletin for Drenthe and Overijssel. Every day he followed ministerial appointment announcements via teletext. With a wink he would sometimes say, “I quite like it when ministers move around a bit, because then new photos get published again.”
His interest was not limited to collecting alone. As a farmer, he was deeply rooted in the community of the ‘Gereformeerde’ Church of Radewijk, where from 1950 to 2006 a ‘gereformeerde’ church building was in use at Radewijkerweg 54, belonging to the ‘Gereformeerde’ Church of Hardenberg (now PKN Hardenberg-Heemse). He served there for many years, and on several occasions, as an elder, and was repeatedly a member of calling committees; he also served as church clerk (scriba). Through these roles and his long-standing involvement, he knew many ministers personally or by name and could share numerous anecdotes.
With each photograph he carefully noted the places of ministry and the corresponding dates. He gathered this information primarily from the annual editions of the Yearbook of the ‘Gereformeerde’ Churches in the Netherlands, which he purchased every spring and kept up to date using ministerial call announcements. He also thoroughly studied the five volumes of the book “Remember Your Leaders” by Joh. de Haas. Ministers sometimes jokingly asked him whether he already knew the church yearbook by heart.
Over the years he purchased countless commemorative and anniversary books of ‘Gereformeerde’ Churches at book fairs and flea markets, often also through contacts with booksellers. These books yielded new photographs, which he usually copied and added to his archive. Later in life, he also made use of the computer to find additional photographs via websites of ‘Gereformeerde’ and PKN churches. Until about 2015 he was able to continue expanding his collection in this way. After that, his health no longer allowed him to maintain the archive — which by then consisted of some twenty systematically organized binders full of information and photographs — although he still had the information about ministers readily at hand.
Thus the ministers’ archive and the extensive book collection from the estate of Gerrit Jan Kamphuis of Radewijk came into being: a unique documentation center of mainly ‘gereformeerde’ (and also other) ministers, assembled with great dedication by a man for whom church and history were inseparably connected.
The ministers’ archive will henceforth be put to good use by the editorial team of GereformeerdeKerken.info, with thanks to the family of the late Mr. G.J. Kamphuis.