Door een dalend aantal kerkleden, stijgende onderhoudskosten en eerdere samenvoegingen van gemeenten kiezen steeds meer kerkgemeenschappen ervoor hun gebouwen van de hand te doen.

In Fryslân zijn in totaal 770 kerken gebouwd, waarvan inmiddels ruim 240 een nieuwe bestemming hebben gekregen. Ook grotere (ook gereformeerde) kerken staan de laatste jaren vaker leeg. Zo staat de gereformeerde kerk De Haven in Blije momenteel te koop en werd in 2023 ook de Doopsgezinde kerk De Hoeksteen in Holwert in de verkoop gezet. In Wergea vond vorig jaar de laatste kerkdienst plaats in de Sint Martinuskerk. Niet veel later kwamen ook de Petrus de Visserkerk in Midsland en de kerk Verrijzenis des Heren in Sint Annaparochie op de markt.

De ‘Greidhoekekatedraal’.

Het beëindigen van het kerkelijk gebruik gebeurde eerder al bij de voormalig gereformeerde ‘Greidhoekekathedraal’ in het Friese Lollum. Nadat dit markante gebouw leeg kwam te staan, zocht een lokale stichting lange tijd naar een passende nieuwe functie. Die zoektocht kreeg zelfs landelijke aandacht via een EO-televisieprogramma, waarin drie teams van ontwerpers nadachten over een herbestemming van het honderd jaar oude kerkgebouw.

Het winnende voorstel bestond uit de realisatie van zes woningen rondom een gezamenlijke binnenplaats. Hoewel er geld werd ingezameld, bleek het project uiteindelijk te omvangrijk en het beschikbare budget ontoereikend. Ook projectontwikkelaar Reliplan, gespecialiseerd in de herontwikkeling van kerkgebouwen, toonde interesse maar trok zich later terug.

Uiteindelijk werd de Greidhoekekathedraal vorig jaar verkocht aan Ronald Slijver, die eerder al had geïnformeerd naar de mogelijkheid om het gebouw te kopen. Momenteel is hij bezig met de verbouwing. Het plan was om er drie wooneenheden in te realiseren, al is nog onzeker of dat haalbaar blijft. Door strengere regelgeving rondom verhuur is het de vraag of dit financieel aantrekkelijk is. Mocht dat niet lukken, dan is wonen in het gebouw door hemzelf het alternatief.

Translation into English:

“Greidhoeke Cathedral” in Lollum Is Being Renovated.

Due to a declining number of church members, rising maintenance costs, and previous mergers of congregations, more and more church communities are choosing to sell their buildings.

In Fryslân, a total of 770 churches have been built, of which more than 240 have now been given a new purpose. In recent years, larger ‘gereformeerde’ churches have also increasingly stood empty. For example, the ‘gereformeerde’ church De Haven in Blije is currently for sale, and in 2023 the Mennonite church De Hoeksteen in Holwert was also put on the market. In Wergea, the last church service was held last year in St. Martin’s Church. Not long afterwards, the Petrus de Visser Church in Midsland and the Church of the Resurrection of the Lord in Sint Annaparochie were also put up for sale.

The “Greidhoeke Cathedral”

Church use had already ceased earlier at the former ‘gereformeerde’ “Greidhoeke Cathedral” in the Frisian village of Lollum. After this striking building became vacant, a local foundation spent a long time searching for a suitable new function. This search even received national attention through an EO television program, in which three teams of designers considered possible new uses for the hundred-year-old church building.

The winning proposal involved the creation of six homes around a shared courtyard. Although funds were raised, the project ultimately proved too extensive and the available budget insufficient. Property developer Reliplan, which specializes in the redevelopment of church buildings, also showed interest but later withdrew.

Eventually, the Greidhoeke Cathedral was sold last year to Ronald Slijver, who had previously inquired about the possibility of purchasing the building. He is currently renovating it. The plan was to create three residential units inside, although it remains uncertain whether this will still be feasible. Due to stricter regulations concerning rental properties, it is unclear whether this would be financially attractive. If that does not work out, living in the building himself is the alternative.