Een gedenkboek “50 jaar Open Hof” (2023).
Onlangs maakten we uitvoerig melding van de laatste dienst in de protestantse, voormalig gereformeerde kerk Open Hof in Culemborg, die gehouden werd op 30 augustus 2026.
Ook berichtten we kort daarop dat het kerkgebouw vermoedelijk zal worden gekocht door de plaatselijke Nederlandse Gereformeerde Kerk (sinds jaar en dag de verenigde ‘vrijgemaakte’ en ‘vrijgemaakt buiten verband’ kerk).
Door omstandigheden kunnen we nu pas een bespreking van het boekje op onze website opnemen. Beter laat dan nooit.
“50 jaar Open Hof”.
Overigens verschenen over de Gereformeerde Kerk te Culemborg en betreffende de Open Hof al eerder gedenkboeken. In 1973 verscheen bijvoorbeeld ‘Van oud naar nieuw’ en in 1987 werd ‘100 jaar Gereformeerde Kerk Culemborg’ gepubliceerd.
Het boek dat ter gelegenheid van het halve eeuw-jubileum in 2023 verscheen is in A4-oblong formaat in twee kolommen per bladzijde gedrukt en voorzien van veel (vooral) kleurenfoto’s. De tekst is eigenlijk verdeeld in een aantal thema’s die betrekking hebben op de Open Hof gemeente.
De inhoud.
De eerste vier pagina’s worden uiteraard besteed aan de begintijd van de Gereformeerde Kerk te Culemborg en haar oude kerkgebouw in de Ridderstraat.
Culemborg begon echter begin 1960 te groeien zodat ook de kerkenraad duidelijk werd dat er iets gebeuren moest. Verbouw van de Ridderstraatkerk? Gebruik van de Barbarakerk? Of toch nieuwbouw? Het werd het laatste; architect Arco Kooiman maakte de plannen. Ds. J.G. Meynen (1939-2013) was in die tijd predikant van Culemborg. De actie ‘Grondaankoop’ werd gestart (en er volgden er nog veel andere), want 61% van de gemeenteleden gaf aan voorstander te zijn van nieuwbouw. Op 6 maart 1972 werd daartoe door de kerkenraad dan ook besloten.
Natuurlijk speelden de financiële mogelijkheden een belangrijke rol. De begroting voor de kerkbouw bedroeg na enkele aanpassingen fl. 391.000. Op 21 maart 1973 ging de eerste paal de grond in.
Natuurlijk worden in het boekje ook de negen predikanten vermeld die van 1973 tot 2023 de Gereformeerde Kerk c.q. de Protestantse Gemeente van Culemborg gediend hebben
Het hoofdstuk ‘Omzien naar elkaar’ geeft bijzonderheden over het ‘Comite Meeleven’, het ‘Vrouwencontact’ en het ‘Ouderencontact’.
Muziek in de Open Hof.
Het hoofdstuk ‘Muziek in de Open Hof’ besteedt uiteraard allereerst aandacht aan het orgel en de bespelers ervan. Maar ook ‘De Top 2000′ wordt genoemd, een dienst waarin popliedjes centraal stonden waarbij een relatie gelegd werd met het christelijk geloof, uitgekozen door gemeenteleden. En dan waren er natuurlijk de koren: ‘Horizon’ (opgericht in 1997 en gestopt in 2008), ‘Zingen in de coronatijd’ (‘de lofzang gaande houden’ was het achterliggende idee toen de kerk in de coronatijd dicht moest). Verder wordt van alles vermeld over het ‘Christelijk Gemengd Koor Laudamus’, opgericht in 1971 en ‘met veel pijn’ opgeheven in 2009. Ruim tien jaar lang (van 2005 tot 2015) bestond ‘Praise Culemborg’, opgericht door een groep jonge mensen. Van 1986 tot 1996 zong het koor Rejoice (‘het belangrijkste was dat de kinderen plezier hadden in zingen in de kerk’).
Twee mooie bladzijden werden in het boekje besteed aan de negen glas-in-loodramen, die alle te maken hebben met een bepaalde Bijbeltekst.
‘Kinderen en Jongeren in de Open Hof‘ is het volgende bespsroken thema. Het clubwerk komt aan de orde en natuurlijk de GJV (Gereformeerde Jeugd Vereniging), ‘verbindende factor voor het leven’; verder wordt aandacht besteed aan de kindernevendienst, het Kinderkerstfeest, de crèche en de ‘Kerk op schootdiensten’ voor kinderen van 0 tot 4 jaar.
Multifunctioneel.
De Open Hof is een multifunctioneel gebouw, dat altijd zo is gebruikt. De kerk bood ruimte aan de Culemborgse afdeling van De Zonnebloem en aan het Vakantie Bijbelfeest, dat in 1982 begon en dat tot doel had ‘iedereen in Nederland te bereiken met de Boodschap van Hoop’. Ook de ‘Diensten met Belangstellenden’ werden op initiatief van ds. Meynen gestart. ‘Er kwamen heel wat ‘buitenstaanders’ op af, waar soms gesproken werd door de bekende evangelist Sipke van der Land (1937-2015). En ook genoemd wordt de al in 1959 opgerichte vereniging voor kalligrafie, die echter in 2021 moest worden opgeheven.
De kerk in de wereld…
Tenslotte het thema ‘De Open Hof en de wereld’. Genoemd werden de contacten van de Open Hof met Ethiopië, voortvloeiend uit een actie om geld in te zamelen voor een nieuwe verwarmingsketel in de kerk. Samen met de hervormde gemeente werd ook contact onderhouden met de Evangelische Kirche van Herzberg-Elster, toen nog gelegen in de DDR (‘Oost-Duitsland’). En in de jaren ‘90 begon de ‘World Servants Group Culemborg’ met haar activiteiten in de Open Hof. De start ervan vloeide voort uit een ZWO-dienst (een kerkdienst over Zending, Werelddiaconaat en Ontwikkelingssamenwerking). Ook veel GJV-jongeren werden door de doelstelling ervan aangesproken. Tenslotte noemen we nog actie Wees Warmhartig, gestart door de werkgroep Kerk en Samenleving.
Natuurlijk werd ook een aantal (soms uitgebreide) interviews opgenomen. Predikanten en gemeenteleden vertellen veel interessante gegevens over hun tijd in de Open Hof.
Het is een interessant gedenkboek geworden, over een kerk die kort na de publicatie ervan gesloten werd, maar die vermoedelijk toch weer als kerk gebruikt zal gaan worden!
- Piet Greijdanus, To Verschpoor en Mirjam Rinzema (red.), 50 jaar Open Hof. Uitgave van de Protestantse Gemeente Culemborg, 2023, geïllustreerd met veel (kleuren-) foto’s. A4 oblong formaat, drukwijze in twee kolommen, 35 pp.
Translation into English:
When the ‘Open Hof’ in Culemborg Turned 50…
A commemorative book, “50 Years of Open Hof” (2023).
Recently, we reported at length on the final service held in the Protestant, formerly ‘gereformeerde’ church Open Hof in Culemborg. The service took place on 30 August 2026.
We also reported shortly afterwards that the church building will probably be purchased by the local ‘Nederlandse Gereformeerde’ Church (for many years now the united church of the former ‘Liberated’ and ‘Liberated outside the denominational framework’ churches).
For various reasons, we have only now been able to publish a review of the booklet on our website. Better late than never!
“50 Years of Open Hof”.
Incidentally, commemorative books about the ‘Gereformeerde’ Church in Culemborg and about Open Hof had already been published. For example, From Old to New appeared in 1973, and in 1987 100 Years of the ‘Gereformeerde’ Church Culemborg was published.
The book published for the half-century anniversary in 2023 is printed in A4 oblong format, with two columns per page, and contains many photographs, especially in colour. The text is essentially divided into a number of themes relating to the Open Hof congregation.
The contents.
The first four pages are, naturally, devoted to the early history of the ‘Gereformeerde’ Church in Culemborg and its old church building on Ridderstraat.
However, Culemborg began to grow rapidly at the beginning of the 1960s, making it clear to the church council that something had to be done. Should the Ridderstraat church be renovated? Should the Barbarakerk be used? Or should an entirely new church be built? The last option was chosen. Architect Arco Kooiman drew up the plans; at the time, Rev. J.G. Meynen (1939–2013) was the minister of Culemborg. The ‘Land Purchase’ campaign was launched (and many other campaigns followed), and 61% of the congregation’s members indicated that they favoured new construction. On 6 March 1972, the church council therefore decided to proceed.
Naturally, financial possibilities played an important role. After several adjustments, the budget for constructing the church amounted to 391,000 guilders. On 21 March 1973, the first pile was driven into the ground. Naturally, the booklet also lists the nine ministers who served the ‘Gereforeerde’ Church, or the Protestant Congregation, of Culemborg between 1973 and 2023.
The chapter ‘Looking Out for One Another’ provides details about the Comité Meeleven (Committee for Mutual Care), the Vrouwencontact (Women’s Fellowship), and the Ouderencontact (Older People’s Fellowship).
Music in Open Hof.
The chapter ‘Music in Open Hof’ naturally first focuses on the organ and its players. But The Top 2000 is also mentioned: a service in which pop songs took centre stage, with connections being made between the songs and the Christian faith. The songs were chosen by members of the congregation.
And then, of course, there were the choirs: Horizon (founded in 1997 and discontinued in 2008), and Singing During the Coronavirus Pandemic (the idea was to keep the singing of praise going when the church had to close during the pandemic).
The book also contains all sorts of information about the Christelijk Gemengd Koor Laudamus (Laudamus Christian Mixed Choir), founded in 1971 and dissolved in 2009 ‘with much pain’. For more than ten years, from 2005 to 2015, Praise Culemborg existed, founded by a group of young people. From 1986 to 1986, the choir Rejoice sang (‘the most important thing was that the children enjoyed singing in church’).
Two beautiful pages of the booklet are devoted to the nine stained-glass windows, all of which relate to a particular Bible verse.
‘Children and Young People in Open Hof’ is the next theme discussed. The church’s youth activities are covered, as well as the GJV (Gereformeerde Jeugd Vereniging, ‘Gereformeerde’ Youth Association), described as a ‘binding factor for life’; the children’s service, the Children’s Christmas Celebration, the nursery, and the Kerk op Schoot services for children aged 0 to 4.
Multifunctional.
Open Hof is a multifunctional building, and it has always been used that way. The church provided space for the Culemborg branch of De Zonnebloem and for the Vakantie Bijbelfeest (Holiday Bible Festival), which began in 1982 and aimed ‘to reach everyone in the Netherlands with the Message of Hope’.
The Services for Those Interested were also started at the initiative of Rev. Meynen. ‘Quite a few “outsiders” attended, and on some occasions the well-known evangelist Sipke van der Land (1937–2015) spoke.’
Also mentioned is the association for calligraphy, founded as early as 1959, but which had to be dissolved in 2021.
The church in the world…
Finally, there is the theme ‘Open Hof and the World’. The book mentions Open Hof’s contacts with Ethiopia, which grew out of a fundraising campaign to purchase a new heating boiler for the church.
Together with the ‘Hervormde’ congregation, contact was also maintained with the Evangelische Kirche of Herzberg-Elster, at that time still in the GDR (‘East Germany’).
And in the 1990s, the World Servants Group Culemborg began its activities at Open Hof. Its beginnings grew out of a ZWO service (a church service focusing on Mission, World Diaconate, and Development Cooperation). Many young people from the GJV were also attracted by its objectives.
Finally, we should mention Action Be Compassionate, launched by the Church and Society working group.
Naturally, a number of interviews, some of them quite extensive, were also included. Ministers and members of the congregation share many interesting details about their time at Open Hof.
It has become an interesting commemorative book about a church that was closed shortly after the book was published! But which will presumably once again be used as a church!
- Piet Greijdanus, To Verschpoor and Mirjam Rinzema (eds.), 50 Years of Open Hof. Published by the Protestant Congregation of Culemborg, 2023, illustrated with many colour photographs. A4 oblong format, printed in two columns, 35 pages.