De voormalige gereformeerde kerk aan de Iewâl in het Friese Woudsend staat te koop voor € 1,7 miljoen; het indrukwekkende gebouw is al sinds het eind van de jaren ‘90 verbouwd tot een prachtige woning, waarin zoveel mogelijk authentieke elementen bewaard zijn gebleven.

Korte geschiedenis van de kerk.

Na de Doleantie, die in 1886 in Kootwijk begon en zich snel over het land uitrolde, ontstond op 1 september 1887 ook De Gereformeerde  Kerk te Woudsend c.a. Eerst werden kerkdiensten gehouden in een  boerderij in Indijk, een gehucht aan het Heegermeer, ten westen van Woudsend. In februari 1888 werd een grote houten schuur met erf en helling van de voormalige Noorderwerf aan de Ee aangekocht en verbouwd tot kerkgebouw. Het huidige (voormalige) kerkgebouw stamt uit 1912 en werd in gebruik genomen op 27 maart 1913. De kosten van het  nieuwe gebouw met toren en klok waren bijna 18.000 gulden. De kerk werd gebouwd onder leiding van architect H.J. Tiemens uit Arnhem en werd in 1913 in gebruik genomen. De aannemer was Enne de Boer uit Woudsend.

In de Tweede Wereldoorlog werd de kerkklok door de Duitsers gevorderd. Omdat deze na de oorlog niet terugkwam, werd een nieuwe klok gemaakt en op 18  december 1947 in gebruik genomen. Op 14 november 1962 werd een nieuw door de fa. B. Pels en Zoon N.V. te Alkmaar gebouwd orgel in gebruik genomen. In de eerste maanden van 1969 werd het interieur van de kerk geheel vernieuwd. In 1974/1975 kreeg het kerkgebouw nieuwe glas-in-lood ramen, over de gehele zijkant van het kerkgebouw.

Na vanaf 1988 met de Hervormde Gemeente Woudsend c.a. ‘Samen-op-Weg’ te zijn geweest werd in 1998 besloten het gereformeerde kerkgebouw te verkopen en voortaan verder te kerken in de Karmel, de vroegere hervormde kerk. Op zondag 22 november 1998 vond in de gereformeerde kerk van Woudsend de laatste kerkdienst plaats.

En toen…

Na de laatste dienst in 1998 werd de gereformeerde kerk gekocht door een echtpaar, dat bijzondere banden met de kerk had. Ze hebben zich er niet alleen veel aan gelegen laten liggen om de kerk zo authentiek mogelijk te behouden, maar slaagden er ook in het interieur van het gebouw in bewonderenswaardige staat te verbouwen tot een gerieflijke woning.

De banken, de preekstoel en nog andere onderdelen van het interieur gingen er uit, maar de nog steeds werkende kerkklok, het gerestaureerde orgel (dat nog steeds bespeeld wordt), de hengelstokken met de collectezakken, het psalmbord, de prachtige glas-in-loodramen over de gehele lengte van het gebouw en nog meer, alles is er nog.

Niet verwonderlijk dat de eigenaars, het echtpaar De Vries, vinden dat ‘het wonen in een vroeger godshuis een verantwoordelijkheid met zich mee brengt. Er zijn veel mensen die er een gevoel bij hebben; ze hebben hier veel meegemaakt in de kerk; denk bijvoorbeeld aan het dopen, het overlijden van een familielid. Ook kwamen er soms vroegere predikanten of organisten van deze kerk langs om de woning te bekijken’, aldus eigenaar Hayo de Vries tegen Omroep Fryslân. Hij hoopt dat de nieuwe eigenaar gevoel heeft bij het gebouw ‘en dat de nieuwe eigenaar er met net zoveel liefde en zorg op zal passen als wij dat gedaan hebben’.

Translation into English:

Old ‘Gereformeerde’ Church Woudsend for Sale.

The former ‘gereformeerde’ church on Iewâl in the Frisian village of Woudsend is for sale for €1.7 million. The impressive building has been converted into a beautiful home since the late 1990s, with as many authentic elements as possible preserved.

Brief History of the Church.

After the Doleantie, which began in 1886 in Kootwijk and spread throughout the country, the ‘Gereformeerde’ Church in Woudsend was founded on September 1, 1887. Initially, church services were held in a farm in Indijk (a hamlet on the Heegermeer lake to the west of Woudsend). In February 1888, a large wooden barn with a yard and slope from the former Noorderwerf on the Ee river was purchased and converted into a church building. The current (former) church building dates back to 1912 and was inaugurated on March 27, 1913. The cost of the new building with a tower and bell was nearly 18,000 guilders. The church was built under the guidance of architect H.J. Tiemens from Arnhem, and the contractor was Enne de Boer from Woudsend.

During World War II, the bell was requisitioned and confiscated by the Germans. Since the bell was not returned after the war, a new one was cast and was put into use on December 18, 1947. On November 14, 1962, a new organ, built by the firm B. Pels and Zoon N.V. in Alkmaar, was inaugurated. In the first months of 1969, the interior of the church was completely renovated. In 1974/1975, new stained-glass windows were installed along the entire side of the church building.

After having been in a partnership with the ‘Hervormde’ Congregation of Woudsend for a while under the ‘Together on the Way’ initiative, it was decided in 1998 to sell the ‘gereformeerde’ church building and continue services in the Karmel, the former ‘hervormde’ church. The last service in the ‘gereformeerde’ Church of Woudsend took place on Sunday, November 22, 1998.

And Then…

After the final service in 1998, the church was bought by a couple with special ties to the building. They were committed to preserving the church as authentically as possible, but they also managed to renovate the interior in an admirable condition. The pews, pulpit, and other elements of the interior were removed, but the still-functioning church bell, the restored organ (which is still played), the collection rods with the donation bags, the psalm board, and the beautiful stained-glass windows that run the entire length of the building—everything is still there.

It’s not surprising that the owners, Mr. and Mrs. De Vries, told Omrop Fryslân that “living in a former house of worship brings with it a sense of responsibility. There are many people who have a connection to this place; they have experienced significant moments here, like baptisms, the passing of a family member, and sometimes pastors or organists who once worked here,” said owner Hayo de Vries. He hopes that the new owner will feel a connection to the former church building and will care for it with the same love and attention they have shown.