Herdenkingsdienst voor honderd jaar ‘Noorderkerk’ in Nieuw-Amsterdam

Na een feestelijk weekend werd in de protestantse (voormalig gereformeerde) Noorderkerk aan de Vaart Noordzijde in het Drentse Nieuw-Amsterdam op zondag 26 oktober 2025 een goed bezochte kerkdienst gehouden, waarin stil gestaan werd bij het honderdjarig bestaan van de Noorderkerk.

De leiding van de kerkdienst berustte bij ds. A. Van der Velde; medewerking werd verleend door organist Joke Bartelds en door de Holy Light Singers.

De liederen en de lezingen.

Tijdens de dienst werden onder meer gezongen lied 280 (‘De vreugde voert ons naar dit huis’), lied 90a (‘O God, die droeg ons voorgeslacht’), lied 868 (‘Lof  zij de Heer’) en als slotlied lied 416 (‘Ga met God en Hij zal met je zijn’).

De lezingen waren uit Efeziërs 2 de verzen 8 tot en met 10 (‘We zijn niet beter dan andere mensen’ en wat verder volgt) en uit Mattheus 5 de verzen 14 tot en met 16 (‘Niemand zet een brandende lamp onder een emmer’). Het verdere verloop van de dienst wordt vermeld in de Orde van Dienst.

De overdenking.

Als overdenking sprak de predikant woorden van de volgende strekking:

“Honderd jaar kerk. Honderd jaar verhalen van geloof, twijfel, hoop, stilte en zang. Mensen kwamen hier om te vieren, te rouwen, te bidden. Er werd gedoopt, geliefden werden herdacht en harten geopend. Door al die jaren heen was er licht in deze ruimte, niet alleen door de zon en door de prachtige glas-in-lood ramen, maar Licht van God Zelf. Een Licht dat niet dooft”.

“Voor mij is deze kerk niet zomaar een gebouw. Ik heb eens berekend: als jong meisje heb ik hier zeker duizend keer gezeten. Ik heb orgelpijpen geteld, achterhoofden van mensen die voor me zaten bestudeerd, allemaal om de tijd te doden. En toch was het niet alleen verveling die ik leerde kennen, maar vooral verwondering. Het waren de woorden, de liederen, de teksten en mensen die me iets lieten vermoeden van dat wat ons leven overstijgt. De verhalen die ik over God hoorde, de aanwezigheid van mensen die droomden van een betere wereld, die hoopten op gerechtigheid, vrede en licht. En ook al ging het in deze kerk, net als overal waar mensen samenkomen, best wel eens mis, toch is er geprobeerd, vaak gebrekkig, iets van het heilig Licht te bewerkstelligen, iets van de goedheid en de genade van God”.

“In de brief aan Efeziërs horen we dat het leven begint met wat God doet. ‘Uit genade bent u gered’. Dat is grondtoon van het geloof; niet prestatie, maar geschenk. Dat is het begin van alles. Juist die genade maakt levend, zet ons in beweging en herschept ons. We zijn – zegt Paulus – gemaakt om het goede te doen dat God al voor ons heeft klaargelegd, alsof de wegen van goedheid klaarliggen, waar we stap voor stap over heen mogen lopen. Dan klinken de woorden van Jezus: ’Jullie zijn het licht van de wereld’. Het Licht van God is in jullie aanwezig. Het straalt als je bemoedigt, deelt, luistert, vergeeft, als je opkomt voor de zwakke; niet spectaculair, maar gewoon alledaags menselijk en heilig tegelijk”.

‘Honderd jaar kerk. Dat is honderd jaar mensen die geprobeerd hebben licht door te geven. Soms met kracht, soms met kleine gebaren, soms ging het echt niet goed. Maar een hand op een schouder, een troostend woord voor iemand die alleen is, een kind dat leert dat het geliefd is, zó werkt Gods Woord. Het verspreidt zich van hart tot hart. Vandaag mogen we het vieren. Omdat God het heeft laten groeien”.

“Tegelijk klinkt er een appèl: Laat het Licht niet alleen binnen deze muren schijnen, laat het naar buiten stralen, de straat op, het dorp in, de wereld in. Er is zoveel donkerheid, angst, eenzaamheid, wantrouwen en haat. Juist daar heeft God lichtdragers nodig. Misschien is dát wel de roeping van deze tijd. Niet persé groter worden, maar dieper stralen. Niet harder roepen, maar zachter oplichten. Niet bang zijn voor het nieuwe, maar vertrouwen dat Gods liefde steeds opnieuw begint. Want Gods liefde is geen herinnering van vroeger, het is levenskracht voor vandaag. Gods liefde is geen erfstuk uit het verleden, het is vuur dat wil branden, nu, in ons, door ons heen”.

“We eten niet hoe lang deze kerk nog zal blijven bestaan. Of ze er over honderd jaar in deze vorm, in dit gebouw, er nog is, maar wat ik wel hoop is, dat het heilig Licht dat geprobeerd is hier te ontsteken in mensen, dat het zal blijven stralen in welke vorm dan ook. In mensen, in daden van goedheid, in woorden van troost en moed, in het eenvoudige geloof dat liefde sterker is dan angst, vrede beter dan strijd. En daar kunnen we vandaag al een begin mee maken. Door iets van dat licht mee te nemen naar huis, de straat op, het leven in. Amen”.

Een esdoorn geplant.

Memorial Service for One Hundred Years of ‘Noorderkerk’ in Nieuw-Amsterdam.

After a festive weekend, a well-attended church service was held on Sunday, October 26, 2025, in the Protestant (formerly ‘gereformeerde’) Noorderkerk on the Vaart Noordzijde in Nieuw-Amsterdam, Drenthe, to commemorate the hundredth anniversary of the Noorderkerk.
The service was led by Rev. A. Van der Velde, with musical contributions by organist Joke Bartelds and the Holy Light Singers.

The Hymns and Readings.

During the service, the following hymns were sung: Hymn 280 (“Joyful, Joyful, We Come to This House”), Hymn 90a (“O God, Who Cared for Our Forebears”), Hymn 868 (“Praise to the Lord”), and as the closing hymn, Hymn 416 (“Go with God, and He Will Be with You”).

The readings came from Ephesians 2:8–10 (“We are no better than other people,” and what follows) and Matthew 5:14–16 (“No one puts a burning lamp under a basket”). The further order of service was listed in the printed Order of Worship.

The Reflection.

In her reflection, the pastor spoke words to the following effect:

“A hundred years of church. A hundred years of stories of faith, doubt, hope, silence, and song. People came here to celebrate, to mourn, to pray. Children were baptized, loved ones remembered, and hearts were opened. Through all those years, there has been light in this place — not only from the sun and from the beautiful stained-glass windows, but the Light of God Himself. A Light that does not go out.”

“For me, this church is not just a building. I once calculated that as a young girl, I must have sat here at least a thousand times. I counted organ pipes, studied the backs of people’s heads in front of me — all to pass the time. And yet, it was not only boredom I came to know, but above all, wonder. It was the words, the songs, the texts, and the people that gave me a glimpse of something greater than life itself. The stories I heard about God, the presence of people who dreamed of a better world, who hoped for justice, peace, and light. And even though things went wrong here sometimes — as they do wherever people gather — still, there was always an attempt, however imperfect, to bring about something of the holy Light, something of God’s goodness and grace.”

“In the letter to the Ephesians, we hear that life begins with what God does. ‘By grace you have been saved.’ That is the foundation of faith — not achievement, but gift. That is the beginning of everything. It is precisely that grace that gives life, sets us in motion, and re-creates us. We are — Paul says — made to do the good works that God has already prepared for us, as if the paths of goodness are laid out before us, and we may walk them step by step. Then come the words of Jesus: ‘You are the light of the world.’ The Light of God is within you. It shines when you encourage, share, listen, forgive, when you stand up for the weak — not in spectacular ways, but in simple, everyday acts that are both human and holy.”

“A hundred years of church — that means a hundred years of people trying to pass on the light. Sometimes with strength, sometimes through small gestures, sometimes not very successfully. But a hand on a shoulder, a comforting word to someone who is lonely, a child learning that they are loved — that is how God’s Word works. It spreads from heart to heart. And today we may celebrate that, because God has made it grow.”

“At the same time, there is a calling: Let the Light not shine only within these walls; let it radiate outward — into the street, the village, the world. There is so much darkness, fear, loneliness, mistrust, and hate. That is precisely where God needs bearers of light. Perhaps that is the calling of our time: not necessarily to become greater, but to shine deeper; not to shout louder, but to glow more gently; not to fear the new, but to trust that God’s love begins anew every day. For God’s love is not a memory from the past — it is a life-giving power for today. God’s love is not an heirloom from former days — it is a fire that wants to burn, now, in us, and through us.”

“We do not know how long this church will continue to exist — whether it will still be here in this form, in this building, a hundred years from now. But what I do hope is that the holy Light that has been kindled here in people will continue to shine, in whatever form that may take — in people, in acts of goodness, in words of comfort and courage, in the simple faith that love is stronger than fear, peace better than strife. And we can begin that today — by taking something of that Light with us, into our homes, into the streets, into life itself. Amen.”

A Maple Tree Planted.

The youth church of the Noorderkerk in Nieuw-Amsterdam, consisting of over thirty young people, gave the church a maple tree as a gift, to be planted beside the church. “The maple stands for giving love and receiving love.”

Festive Weekend.

The Sunday service was the conclusion of a festive weekend that actually began on Sunday, October 12, 2025, with a Van Gogh church service themed “From Darkness to Light.”
Vincent van Gogh stayed and painted in Nieuw-Amsterdam in October and November 1883, in what is now called the Van Gogh House.

On Friday, October 24, a cultural evening was held featuring the music group The String Beans, and on Saturday, October 25, an Open Day took place, including a christening gown and photo exhibition, and the church organ was played by various organists.

To mark the centenary, a commemorative booklet was also published.