De zondagsschool ‘Laat de kinderen tot Mij komen’ van de Gereformeerde Kerk Urk bestaat dit seizoen 150 jaar. Een mijlpaal die natuurlijk niet ongemerkt voorbij mocht gaan. Na een dankdienst op zondagmiddag was er vorige week een feestmiddag voor de kinderen. Ruim tweehonderd kinderen kwamen samen met hun ouders naar gereformeerd kerkelijk centrum De Poort om het jubileum te vieren.

Na een gezamenlijke maaltijd was er voor de kinderen van alles te doen. In de kerk konden ze zich uitleven met oud-Hollandse spelletjes, terwijl in de buurt een speurtocht was uitgezet. Onderweg kwamen ze langs verschillende Bijbelse ‘vossen’, die de kinderen een opdracht gaven.

Zo hielpen ze Noach bij het verzamelen van de dieren voor de ark, konden ze met David boogschieten en moesten ze met Mozes de zee oversteken. Na het volbrengen van alle opdrachten wachtte voor ieder kind een ijsje. De ouders konden ondertussen genieten van koffie met iets lekkers.

Het jubileum wordt later dit seizoen nog verder gevierd. Er staat onder meer een bijeenkomst met een etentje gepland voor (oud-)zondagsschoolmeesters en -juffen. Ook zal er nog een dankdienst worden gehouden.

Een begin in 1876.

De geschiedenis van de zondagsschool gaat terug tot 1876. In dat jaar nam de Jongelingsvereniging Samuel het initiatief om op Urk een zondagsschool te beginnen. Daarvoor moest toestemming worden gevraagd om de lokalen van de openbare school op zondag te mogen gebruiken. De vereniging schreef hierover een brief aan de gemeente. Omdat de scholen op Urk in die tijd ‘openbaar’ waren, moest de gemeente op haar beurt toestemming vragen aan de provincie.

Die toestemming kwam er uiteindelijk en daarmee kon de zondagsschool van start gaan. Een historische bron over de Gereformeerde Kerk op Urk vermeldt dat de Gereformeerde Zondagsschool in 1876 werd opgericht, tijdens de ambtsperiode van ds. W.G. Visser(1818-1896), die van 1873 tot zijn emeritaat in 1891 gereformeerd predikant op Urk was. De oprichters van de Zondagsschool waren: L. Hoekman, P. Hoekstra, J. van Veen, M. Woort en F. Hakvoort. 

Over de situatie rond het onderwijs op Urk in die tijd worden verschillende verhalen verteld. Zo gaat de overlevering dat er, ondanks het ontbreken van officieel christelijk onderwijs, toch christelijke les werd gegeven. Wanneer de onderwijsinspecteur met de boot naar Urk kwam, zou er een afwijkend signaal zijn gegeven. Dat was het teken om snel het christelijke lesmateriaal tevoorschijn te halen of juist op te bergen, afhankelijk van het verhaal dat wordt verteld.

Feit is dat de toestemming voor het gebruik van de schoollokalen er kwam. Daarmee werd een belangrijke basis gelegd voor het zondagsschoolwerk op Urk.

150 jaar later.

Anderhalve eeuw later bestaat de zondagsschool nog altijd. Iedere zondagmiddag komen kinderen van groep 3 tot en met 8 samen in De Poort en de Prinses Beatrixschool. Wat in 1876 begon met het initiatief van vereniging Samuel is daarmee uitgegroeid tot een traditie die al generaties lang deel uitmaakt van het kerkelijke leven op Urk.

In de loop van 150 jaar is er natuurlijk veel veranderd. De kinderen van nu spelen andere spelletjes en leven in een heel andere wereld dan de kinderen die in 1876 voor het eerst naar de zondagsschool gingen. Maar het doel is hetzelfde gebleven: kinderen samenbrengen rond de Bijbel en hen vertellen over het geloof.

Ook het gebruik van de scholen op zondag is op Urk nog altijd herkenbaar. Verschillende Urker kerken maken gebruik van schoolgebouwen voor hun zondagsschool. Daarmee heeft het besluit dat in 1876 werd genomen een traditie voortgebracht die tot op de dag van vandaag zichtbaar is.

Het 150-jarig jubileum is dan ook meer dan een terugblik op een lange geschiedenis. Het is een moment om stil te staan bij de vele meesters en juffen die zich in de afgelopen anderhalve eeuw voor de kinderen hebben ingezet. En natuurlijk bij al die generaties Urker kinderen die op zondagmiddag naar de zondagsschool gingen.

Translation into English:

150 Years of Sunday School in Urk.

The Sunday school “Let the Children Come to Me” of the Reformed Church in Urk is celebrating its 150th anniversary this season. Such a milestone, of course, could not go unnoticed. Following a thanksgiving service on Sunday afternoon, a celebration was held for the children last week. More than two hundred children, together with their parents, gathered at the Reformed church center De Poort to celebrate the anniversary.

After a communal meal, there were all kinds of activities for the children. In the church, they could enjoy traditional Dutch games, while a scavenger hunt had been organized nearby. Along the way, they encountered various biblical “foxes,” who gave the children an assignment to complete.

For example, the children helped Noah gather the animals for the ark, could practice archery with David, and had to cross the sea with Moses. After completing all the assignments, every child received an ice cream. Meanwhile, the parents could enjoy coffee and something sweet.

The anniversary will be celebrated further later this season. Among other things, a gathering with a meal is planned for current and former Sunday school teachers. There will also be another thanksgiving service.

A Beginning in 1876.

The history of the Sunday school goes back to 1876. That year, the young men’s association Samuel took the initiative to start a Sunday school in Urk. Permission had to be requested to use the classrooms of the public school on Sundays. The association wrote a letter to the municipal authorities about this. Because the schools in Urk were “public” at the time, the municipality in turn had to seek permission from the province.

That permission was eventually granted, allowing the Sunday school to begin. A historical source on the Reformed Church in Urk states that the Reformed Sunday school was founded in 1876, during the ministry of Rev. W. G. Visser (1818–1896), who served as a Reformed minister in Urk from 1873 until his retirement in 1891. The founders of the Sunday school were L. Hoekman, P. Hoekstra, J. van Veen, M. Woort, and F. Hakvoort.

Various stories have been passed down about the situation surrounding education in Urk at that time. One tradition tells of Christian instruction being given despite the absence of officially recognized Christian education. When the school inspector arrived in Urk by boat, a special signal was supposedly given. This was the sign to quickly bring out the Christian teaching materials—or, depending on which version of the story is told, to put them away.

What is certain is that permission to use the school classrooms was granted. This laid an important foundation for Sunday school work in Urk.

150 Years Later.

A century and a half later, the Sunday school is still going strong. Every Sunday afternoon, children from grades 3 through 8 gather at De Poort and the Prinses Beatrix School. What began in 1876 with the initiative of the association Samuel has grown into a tradition that has been part of church life in Urk for generations.

Naturally, much has changed over the course of 150 years. Today’s children play different games and live in a very different world from the children who first attended Sunday school in 1876. But the purpose has remained the same: bringing children together around the Bible and telling them about the Christian faith.

The use of schools on Sundays is also still familiar in Urk. Several Urk churches use school buildings for their Sunday school activities. In this way, the decision made in 1876 gave rise to a tradition that remains visible to this day.

The 150th anniversary is therefore more than a look back at a long history. It is an opportunity to reflect on the many male and female teachers who have devoted themselves to the children over the past century and a half. And, of course, to all those generations of children in Urk who went to Sunday school on Sunday afternoons.