Kerkenraad schept duidelijkheid na ons verhaal over de discussie aangaande de toekomst van beide kerken.
- “Staat de Protestantse Gemeente Maassluis voor een ingrijpende beslissing over de toekomst van haar twee kerkgebouwen?” vroegen we in ons artikel op deze plaats (zie hierna) over de discussie in die kerk over een eventuele gebouwenkeuze. Met een vraagteken, dus.
We berichtten in dat artikel over het onderzoek dat na jaren van overleg volgens een door de Kerkenraad goedgekeurd adviesrapport uit 2025 concludeerde dat uiteindelijk één kerkgebouw de centrale plek voor de kerkdiensten zou moeten worden. De keuze zou volgens dat rapport gaan tussen de (voormalig gereformeerde) Immanuëlkerk en de Groote Kerk. Tenzij natuurlijk een andere oplossing gevonden zou worden, want men zou er over verder praten.
- Als reactie op onze berichtgeving over de in de kerk van Maassluis gevoerde discussie en over door de kerkenraad gepubliceerde documenten aangaande een eventuele kerkkeuze, schiep de kerkenraad op 9 september 2026 voor het eerst duidelijkheid. Men verklaarde (via het plaatselijke digitale sufferdje) dat beide kerkgebouwen ook in de toekomst als kerk in gebruik blijven.
Hoe de discussie volgens de gepubliceerde kerkelijke documenten verliep.
Hoe dan ook, we berichtten dus over de discussie aangaande de twee kerkgebouwen. Die discussie loopt al sinds 2020. We namen deze berichten over uit gepubliceerde berichten op de website van de Protestantse Gemeente Maassluis zelf. Volgens het door de kerkenraad goedgekeurde Adviesrapport uit 2025 waren de kosten voor het in stand houden van meerdere kerkgebouwen op de lange termijn ‘niet haalbaar’. Die conclusie werd in rode letters benadrukt.
Terugkijkend, was overigens in 2023 al uitgesproken dat de gemeente uiteindelijk naar één centrale vierplek wilde toewerken. In april 2024 besloot de Algemene Kerkenraad dat de toekomst van de kerk belangrijker was dan het behoud van de gebouwen. Daarbij werd een overgangsperiode vastgesteld die liep tot en met 2027. Dan zou duidelijk moeten zijn welk kerkgebouw behouden bleef als centrale locatie voor de Protestantse Gemeente. Tot die tijd werd afgezien van grote investeringen in beide kerken. Ondertussen praatte men verder over een definitieve oplossing.
De keuze bleek ingewikkeld. Voorstanders van de Groote Kerk wezen op de historische en monumentale waarde van het markante gebouw, dat al eeuwenlang het silhouet van Maassluis bepaalt. De Immanuëlkerk werd daarentegen gezien als praktischer en beter geschikt voor het huidige gemeentewerk, met lagere exploitatiekosten en meer gebruiksmogelijkheden.
In het al genoemde Adviesrapport uit 2025 werden beide scenario’s uitgebreid tegen elkaar afgewogen. Daaruit bleek dat behoud van de Groote Kerk mogelijk was als de Immanuëlkerk zou worden verkocht en de opbrengst zou worden gebruikt voor de noodzakelijke aanpassingen aan het monument.
Anderzijds betekende een keuze voor de Immanuëlkerk volgens het rapport niet automatisch dat de Groote Kerk zou verdwijnen, maar wel dat het gebouw in dat geval een andere bestemming zou moeten krijgen. Hoe dan ook, in het betreffende door de kerkenraad goedgekeurde adviesrapport uit 2025 wordt zoals al opgemerkt met opvallende rode letters verklaard dat het hebben van twee kerkgebouwen ‘niet haalbaar’ was. Over andere mogelijkheden zou men gaan nadenken.
Toekomstplannen.
Ondertussen deden zich nieuwe ontwikkelingen voor. Zo besloot de protestantse wijkgemeente Groote Kerk in Maassluis onlangs bijvoorbeeld om evenementen zoals de Groote Benefietborrel en Pulp Winter Wonderland niet meer in die kerk te laten plaatsvinden (volgens de exploitatiecommissie passen de twee evenementen niet goed bij ‘de religieuze uitstraling en functie’ van de kerk). Mogelijk wordt de betreffende wijkgemeente in de toekomst ook officieel eigenaar van de Groote Kerk. Sinds dit jaar is zij namelijk al verantwoordelijk voor het beheer en de exploitatie van die kerk.
De wijkgemeente wil de monumentale Groote Kerk behouden en er een plek van maken die belangrijk is voor zowel de kerk als de inwoners van Maassluis. Daarom wordt er gewerkt aan een toekomstplan met activiteiten die aansluiten bij het gebouw en het geloof, maar wil men er ook voor zorgen dat de kerk financieel gezond en op lange termijn goed te onderhouden is.
“Beide gebouwen blijven als kerk in gebruik…”
Over een toekomstplan betreffende de positie van de Immanuëlkerk is naar buiten toe nog niet veel bekend, maar de kerkenraad verklaarde dus naar aanleiding van de berichtgeving op onze website (over het verloop van de discussie in de afgelopen jaren), dat zowel de Groote Kerk als de Immanuëlkerk ook in de toekomst als kerkgebouw in gebruik blijven.
Vandaar dat de Algemene Kerkenraad besloten heeft een onderzoek te doen naar de mogelijkheid om per 1 januari 2027 de Protestantse Gemeente Maassluis te splitsen in een Hervormde Gemeente Groote Kerk en een Protestantse Gemeente De Verbinding. Ter uitvoering van dat onderzoek is in maart vanuit beide wijken een ontvlechtingscommissie ingesteld.
‘Vertrouwenscrisis’.
Zeer onlangs, eind juni 2026, werd trouwens ook bekend (door de publicatie in een kerkelijk wijkblad in Maassluis) dat de voorzitter van het College van Kerkrentmeesters (CvK) van de Protestantse Gemeente Maassluis zijn functie had neergelegd. De aanleiding was dat er de laatste maanden door een ernstige vertrouwenscrisis een onwerkbare situatie binnen het CvK was ontstaan waarvoor hij geen verantwoordelijkheid meer kon en wilde dragen. Of e.e.a. te maken heeft met de kwestie van de gebouwenkeuze is niet duidelijk.
Hoe dan ook, we wachten met belangstelling de verdere gang van zaken af.
Bronnen:
Gepubliceerde documenten van de Protestantse Gemeente Maassluis.
Translation into English:
“Is the Protestant Congregation of Maassluis facing a far-reaching decision about the future of its two church buildings?” we asked in our article at this location about the discussion within that church concerning the choice of building. With a question mark, that is.
In that article, we reported on the study which, after years of consultation, concluded—following an advisory report approved by the Church Council in 2025—that ultimately one church building should become the central location for worship services. According to that report, the choice would be between the (formerly Reformed) Immanuel Church and the Groote Kerk. Unless, of course, another solution could be found, because, as we reported in the article, further discussions would take place.
In response to our reporting on the discussion taking place within the church in Maassluis and on reports published by the Church Council concerning a possible choice of church building, the Church Council provided clarity on September 9, 2026. It stated that both church buildings will continue to be used as churches in the future.
How the discussion unfolded according to the published church documents.
In any case, we reported on the discussion concerning the two church buildings. That discussion has been ongoing since 2020. We based these reports on published information from the website of the Protestant Congregation of Maassluis itself. According to the Advisory Report approved by the Church Council in 2025, the costs of maintaining several church buildings would be “not feasible” in the long term. That conclusion was emphasized in red.
Looking back, it had already been stated in 2023 that the congregation ultimately wanted to work toward one central place of worship. In April 2024, the General Church Council decided that the future of the church was more important than preserving the buildings. A transition period was established, running through 2027. By then, it should be clear which church building would be retained as the central location for the Protestant Congregation. Until that time, major investments in either church were to be avoided. In the meantime, discussions about a definitive solution continued.
The choice proved complicated. Supporters of the Groote Kerk pointed to the historical and monumental value of the striking building, which has defined the skyline of Maassluis for centuries. The Immanuel Church, by contrast, was regarded as more practical and better suited to the congregation’s current activities, with lower operating costs and greater possibilities for use.
In the aforementioned Advisory Report from 2025, the two scenarios were considered extensively against each other. It showed that preserving the Groote Kerk would be possible if the Immanuel Church were sold and the proceeds used for the necessary modifications to the historic monument.
On the other hand, according to the report, choosing the Immanuel Church would not automatically mean that the Groote Kerk would disappear, but it would mean that the building would have to be given another purpose in that case. In any event, the relevant Advisory Report approved by the Church Council in 2025 stated, as already noted, in striking red letters that having two church buildings was “not feasible.” Other possibilities would be considered.
Future plans.
Meanwhile, new developments occurred. For example, the Protestant Groote Kerk district congregation in Maassluis decided not to hold events such as the Groote Benefietborrel and Pulp Winter Wonderland in the church anymore (according to the operations committee, the two events do not fit well with the church’s “religious character and function”). It is also possible that the district congregation will officially become the owner of the Groote Kerk in the future. Since this year, it has already been responsible for the management and operation of the church.
The district congregation wants to preserve the monumental Groote Kerk and turn it into a place that is important both to the church and to the residents of Maassluis. It is therefore working on a future plan involving activities that fit the building and the faith, while also seeking to ensure that the church remains financially healthy and can be properly maintained over the long term.
“Both buildings will continue to be used as churches…”
Not much is yet known about a future plan concerning the position of the Immanuel Church, although, in response to the reporting on this website (concerning the course of the discussion over the past several years), the Church Council stated that both the Groote Kerk and the Immanuel Church will continue to be used as church buildings.
This is why the General Church Council has decided to investigate the possibility of splitting the Protestant Church Congregation of Maassluis into the ‘Hervormde’ Congregation Groote Kerk and the Protestant (formerly ‘gereformeerde’) Congregation De Verbinding, effective 1 January 2027. To carry out this investigation, a disentanglement committee was established in March, consisting of representatives from both districts.
“Crisis of confidence”.
At the end of June 2026, it also became known (through publication in a church district newsletter in Maassluis) that the chairman of the College of Church Stewards (CvK) of the Protestant Congregation of Maassluis had stepped down from his position. The reason was that, in recent months, a serious crisis of confidence had created an unworkable situation within the CvK, for which he could no longer take, nor wished to take, responsibility. Whether this has anything to do with the issue of choosing between the church buildings is unclear.
In any case, we await further developments with interest.
Sources:
Published documents of the Protestant Congregation of Maassluis.