Aantal ‘van oorsprong gereformeerde kerkelijke gebouwen in gebruik binnen de PKN’ nu 442.
( < Naar Rapport 2025 ) – In het vandaag uitgekomen “Rapport 2026” worden de resultaten vermeld van het onderzoek naar het aantal per 1 augustus 2026 binnen de PKN in gebruik zijnde, van oorsprong gereformeerde, kerkelijke gebouwen.

De redactie van GereformeerdeKerken.info heeft ook de afgelopen tijd weer het uitvoerige jaarlijkse onderzoek uitgevoerd naar het aantal per 1 augustus 2026 binnen de Protestantse Kerk in Nederland (PKN) dienstdoende, van oorsprong gereformeerde, kerkelijke gebouwen.

Het pas verschenen “Rapport 2026”.
In het afgelopen jaar – dus tussen 1 augustus 2025 en 1 augustus 2026 – is het aantal van oorsprong gereformeerde kerkelijke gebouwen, in gebruik bij Gereformeerde Kerken (PKN) en Protestantse Gemeenten, in totaal met twee gekrompen. Vier kerkgebouwen sloten de deuren na het houden van een ‘laatste dienst’; een tweetal kerkgebouwen werd na eerdere sluiting door een PKN-gemeente opnieuw in gebruik genomen en dus (weer) aan de lijst toegevoegd; één kerkgebouw werd van de lijst afgevoerd, omdat ze ten onrechte op de lijst stond. Ook werd een kerk aan de lijst 2026 toegevoegd vanwege een telfout. Het aantal ‘bij Gereformeerde Kerken (PKN) en Protestantse Gemeenten in gebruik zijnde, van oorsprong gereformeerde kerkelijke gebouwen’ bedraagt momenteel 442.

Niet alleen gereformeerde kerkgebouwen verdwijnen…
Onze website maakte in de elf jaar van haar bestaan geregeld melding van de sluiting van (van oorsprong) gereformeerde kerkelijke gebouwen. Ook maakten we er een gewoonte van om ‘de laatste dienst’ in die (van oorsprong) gereformeerde kerkgebouwen te volgen en daarvan op onze website verslag te doen.
Je zou daardoor de indruk kunnen krijgen dat vooral de van oorsprong gereformeerde kerkgebouwen binnen de PKN getroffen worden door kerksluiting. Wie het wel en wee van het Nederlands ‘kerkelijk erfgoed’ bijhoudt (zoals wij) weet echter wel beter, want een feit is dat kerksluitingen minstens evenveel en hier en daar zelfs (veel meer) plaatsvinden bij kerkelijke gebouwen van andere denominaties, binnen en buiten de Protestantse Kerk in Nederland – al maken we daarvan om voor de hand liggende redenen over het algemeen geen melding; onze website heeft immers een specifiek doel.
Niet meegeteld werden …
Allereerst moet nadrukkelijk worden opgemerkt, dat uit de doelstelling van ons jaarlijkse onderzoek voortvloeit dat niet meegeteld werden de talloze (meestal nieuwere) kerkelijke gebouwen die destijds gezamenlijk door Gereformeerde Kerken en Hervormde Gemeenten werden opgericht, en die nog steeds als protestants kerkgebouw dienst doen. Natuurlijk werden evenmin de van oorsprong gereformeerde kerkelijke gebouwen meegeteld die op enig moment verkocht werden aan een ander kerkgenootschap en daar als zodanig nog steeds dienst doen. Dat ook de vroegere gereformeerde kerkgebouwen die, soms nog steeds als zodanig herkenbaar, inmiddels werden omgebouwd tot particuliere woningen dan wel tegenwoordig gebruikt worden als opslagplaats e.d., werden vanzelfsprekend evenmin meegeteld.

De resultaten van het zesde onderzoek van 2026.
Evenals bij de vorige onderzoeken werd ook bij het samenstellen van de lijst in ‘Rapport 2026’ opnieuw gecontroleerd of de opgaven in de vorige lijst (die van Rapport 2025) juist waren. Net als voorgaande jaren werden ook nu alle websites van de protestantse gemeenten en de Gereformeerde Kerken (PKN) bestudeerd en gecontroleerd of in de in de basislijst vermelde kerkelijke gebouwen op 1 augustus 2026 nog steeds kerkdiensten gehouden werden of anderszins (bijv. als ‘diaconaal centrum’ of als ‘kerkelijk vergadercentrum’) binnen de PKN in gebruik zijn. Sommige websites gaven daarover geen uitsluitsel (sommige kerkelijke websites worden zelfs nauwelijks of niet meer bijgehouden!), zodat contact met de betreffende kerkenraden werd opgenomen, die gelukkig alle reageerden met een duidelijk antwoord.
De correcties van het vorige ‘Rapport 2025’: plus en min.
Ondanks de controles van de vorige onderzoeken werden toch nog twee onjuistheden geconstateerd. Een kerkgebouw (in de classis Zuid-Holland Zuid) werd van de lijst afgevoerd omdat deze ten onrechte vermeld was. Verder konden twee van oorsprong gereformeerde kerkelijke gebouwen (weer) aan de lijst worden toegevoegd, omdat ze opnieuw door Protestantse Gemeenten in gebruik genomen werden (in de classes Utrecht en Delta). Tenslotte werd een kerk aan de lijst toegevoegd omdat die door een telfout niet juist vermeld werd (Classis Noord-Holland).
* Het aantal ‘van oorsprong gereformeerde kerkelijke gebouwen’ per 1 augustus 2026.
Samengevat: het uiteindelijke resultaat van het nieuwe onderzoek is dus, dat per 1 augustus 2026 het aantal ‘in Gereformeerde Kerken (PKN) of Protestantse Gemeenten dienstdoende van oorsprong gereformeerde kerkelijke gebouwen’ met in totaal twee is gedaald naar 442. Vier daarvan komen voor rekening van daadwerkelijke ‘kerksluitingen met een laatste dienst’; één kerkelijk gebouw werd van de lijst afgevoerd wegens een telfout, één werd door eenzelfde oorzaak juist aan de lijst toegevoegd. Twee kerkelijke gebouwen werden opnieuw aan de lijst toegevoegd omdat ze weer in gebruik genomen waren door Protestantse Gemeenten.

Tot slot.
Voorts: van een aantal kerken is nu al bekend dat zij ná 1 augustus 2026 op kortere of langere termijn (soms pas over een aantal jaren) zullen gaan sluiten. Natuurlijk zijn die kerkelijke gebouwen desondanks nu gewoon in de lijst van 2026 opgenomen, omdat daar op de peildatum van 1 augustus 2026 (en soms zelfs nog tot ver daarna) immers nog steeds kerkdiensten gehouden (zullen) worden of anderszins als protestants kerkelijk gebouw in gebruik of eigendom (zullen) zijn.
De verdeling over het land.
De kerken en gemeenten die tot de PKN behoren werden in het Jaarboek PKN 2020-2021 ingedeeld in elf classes. Anders dan destijds meestal in de Jaarboeken van de Gereformeerde Kerken in Nederland, lopen deze classes niet overal parallel aan de provinciegrenzen in ons land. De PKN-classes handhaafden we in ons onderzoek.
De onderverdeling per classis van de op 1 augustus 2026 binnen de PKN dienstdoende, van oorsprong gereformeerde, kerkelijke gebouwen volgt hieronder:
De bijlagen van het ‘Rapport 2026’.
Het onderzoeksrapport 2026 telt vier bijlagen. Bijlage 1 vermeldt per classis alle 442 op 1 augustus 2026 bij Gereformeerde Kerken (PKN) of Protestantse Gemeenten in gebruik zijnde, van oorsprong gereformerde kerkelijke gebouwen, met adressen en eventuele bijzonderheden over – indien bekend – toekomstige sluiting.
Bijlage 2 vermeldt de definitieve cijfermatige uitkomsten van de telling 2026.
Bijlage 3 geeft de cijfers in Bijlage 2 weer in een staafgrafiek:

Bijlage 4 vermeldt per classis de kerkelijke gebouwen die in het onderzoeksjaar (1 augustus 2025 tot 1 augustus 2026) ‘met een laatste dienst gesloten’ werden, de kerken die (weer) aan de lijst werden toegevoegd, de kerk die uit de lijst verwijderd was vanwege een telfout of de kerk die door eenzelfde oorzaak juist aan de lijst werd toegevoegd. Ook wordt bij de in de onderzoeksperiode gesloten kerkgebouwen de datum van ‘de laatste dienst’ vermeld.
Het is de bedoeling dat het onderzoek volgend jaar zal worden herhaald.
© 2026. GereformeerdeKerken.info.
