Vorig jaar vier keer een ‘laatste dienst’

Aantal ‘van oorsprong gereformeerde kerkelijke gebouwen in gebruik binnen de PKN’ nu 442.

( < Naar Rapport 2025 ) – In het vandaag uitgekomen “Rapport 2026” worden de resultaten vermeld van het onderzoek naar het aantal per 1 augustus 2026 binnen de PKN in gebruik zijnde, van oorsprong gereformeerde, kerkelijke gebouwen.

Het vandaag gepubliceerde Rapport 2026.

De redactie van GereformeerdeKerken.info heeft ook de afgelopen tijd weer het uitvoerige jaarlijkse onderzoek uitgevoerd naar het aantal per 1 augustus 2026 binnen de Protestantse Kerk in Nederland (PKN) dienstdoende, van oorsprong gereformeerde, kerkelijke gebouwen.

In de in 1861 in gebruik genomen gereformeerde kerk te Blija (Fries: Blije) werd op 26 oktober 2025 de laatste dienst gehouden.

Het pas verschenen “Rapport 2026”.

In het afgelopen jaar – dus tussen 1 augustus 2025 en 1 augustus 2026 – is het aantal van oorsprong gereformeerde kerkelijke gebouwen, in gebruik bij Gereformeerde Kerken (PKN) en Protestantse Gemeenten, in totaal met twee gekrompen. Vier kerkgebouwen sloten de deuren na het houden van een ‘laatste dienst’; een tweetal kerkgebouwen werd na eerdere sluiting door een PKN-gemeente opnieuw in gebruik genomen en dus (weer) aan de lijst toegevoegd; één kerkgebouw werd van de lijst afgevoerd, omdat ze ten onrechte op de lijst stond. Ook werd een kerk aan de lijst 2026 toegevoegd vanwege een telfout. Het aantal ‘bij Gereformeerde Kerken (PKN) en Protestantse Gemeenten in gebruik zijnde, van oorsprong gereformeerde kerkelijke gebouwen’ bedraagt momenteel 442.

In de gereformeerde kerk in Loenen aan de Vecht werd op 25 januari 2026 de laatste dienst gehouden..

Niet alleen gereformeerde kerkgebouwen verdwijnen…

Onze website maakte in de elf  jaar van haar bestaan geregeld melding van de sluiting van (van oorsprong) gereformeerde kerkelijke gebouwen. Ook maakten we er een gewoonte van om ‘de laatste dienst’ in die (van oorsprong) gereformeerde kerkgebouwen te volgen en daarvan op onze website verslag te doen.

Je zou daardoor de indruk kunnen krijgen dat vooral de van oorsprong gereformeerde kerkgebouwen binnen de PKN getroffen worden door kerksluiting. Wie het wel en wee van het Nederlands ‘kerkelijk erfgoed’ bijhoudt (zoals wij) weet echter wel beter, want een feit is dat kerksluitingen minstens evenveel en hier en daar zelfs (veel meer) plaatsvinden bij kerkelijke gebouwen van andere denominaties, binnen en buiten de Protestantse Kerk in Nederland – al maken we daarvan om voor de hand liggende redenen over het algemeen geen melding; onze website heeft immers een specifiek doel.

Niet meegeteld werden …

Allereerst moet nadrukkelijk worden opgemerkt, dat uit de doelstelling van ons jaarlijkse onderzoek voortvloeit dat niet meegeteld werden de talloze (meestal nieuwere) kerkelijke gebouwen die destijds gezamenlijk door Gereformeerde Kerken en Hervormde Gemeenten werden opgericht, en die nog steeds als protestants kerkgebouw dienst doen. Natuurlijk werden evenmin de van oorsprong gereformeerde kerkelijke gebouwen meegeteld die op enig moment verkocht werden aan een ander kerkgenootschap en daar als zodanig nog steeds dienst doen. Dat ook de vroegere gereformeerde kerkgebouwen die, soms nog steeds als zodanig herkenbaar, inmiddels werden omgebouwd tot particuliere woningen dan wel tegenwoordig gebruikt worden als opslagplaats e.d., werden vanzelfsprekend evenmin meegeteld.

In de gereformeerde kerk te Aarlanderveen werd op 23 november 2025 de laatste dienst gehouden.

De resultaten van het zesde onderzoek van 2026.

Evenals bij de vorige onderzoeken werd ook bij het samenstellen van de lijst in ‘Rapport  2026’ opnieuw gecontroleerd of de opgaven in de vorige lijst (die van Rapport 2025) juist waren. Net als voorgaande jaren werden ook nu alle websites van de protestantse gemeenten en de Gereformeerde Kerken (PKN) bestudeerd en gecontroleerd of in de in de basislijst vermelde kerkelijke gebouwen op 1 augustus 2026 nog steeds kerkdiensten gehouden werden of anderszins (bijv. als ‘diaconaal centrum’ of als ‘kerkelijk vergadercentrum’) binnen de PKN in gebruik zijn. Sommige websites gaven daarover geen uitsluitsel (sommige kerkelijke websites worden zelfs nauwelijks of niet meer bijgehouden!), zodat contact met de betreffende kerkenraden werd opgenomen, die gelukkig alle reageerden met een duidelijk antwoord.

De correcties van het vorige ‘Rapport 2025’: plus en min.

Ondanks de controles van de vorige onderzoeken werden toch nog twee onjuistheden geconstateerd. Een kerkgebouw (in de classis  Zuid-Holland Zuid) werd van de lijst afgevoerd omdat deze ten onrechte vermeld was. Verder konden twee van oorsprong gereformeerde kerkelijke gebouwen (weer) aan de lijst worden toegevoegd, omdat ze opnieuw door Protestantse Gemeenten in gebruik genomen werden (in de classes Utrecht en Delta).  Tenslotte werd een kerk aan de lijst toegevoegd omdat die door een telfout niet juist vermeld werd (Classis Noord-Holland).

* Het aantal ‘van oorsprong gereformeerde kerkelijke gebouwen’ per 1 augustus 2026.

Samengevat: het uiteindelijke resultaat van het nieuwe onderzoek is dus, dat per 1 augustus 2026 het aantal ‘in Gereformeerde Kerken (PKN) of Protestantse Gemeenten dienstdoende van oorsprong gereformeerde kerkelijke gebouwen’ met in totaal twee is gedaald naar 442. Vier daarvan komen voor rekening van daadwerkelijke ‘kerksluitingen met een laatste dienst’; één kerkelijk gebouw werd van de lijst afgevoerd wegens een telfout, één werd door eenzelfde oorzaak juist aan de lijst toegevoegd. Twee kerkelijke gebouwen werden opnieuw aan de lijst toegevoegd omdat ze weer in gebruik genomen waren door Protestantse Gemeenten.

In de kerk te Lewedorp werd op 21 december 2025 de laatste dienst gehouden.

Tot slot.

Voorts: van een aantal kerken is nu al bekend dat zij ná 1 augustus 2026 op kortere of langere termijn (soms pas over een aantal jaren) zullen gaan sluiten. Natuurlijk zijn die kerkelijke gebouwen desondanks nu gewoon in de lijst van 2026 opgenomen, omdat daar op de peildatum van 1 augustus 2026 (en soms zelfs nog tot ver daarna) immers nog steeds kerkdiensten gehouden (zullen) worden of anderszins als protestants kerkelijk gebouw in gebruik of eigendom (zullen) zijn.

De verdeling over het land.

De kerken en gemeenten die tot de PKN behoren werden in het Jaarboek PKN 2020-2021 ingedeeld in elf classes. Anders dan destijds meestal in de Jaarboeken van de Gereformeerde Kerken in Nederland, lopen deze classes niet overal parallel aan de provinciegrenzen in ons land. De PKN-classes handhaafden we in ons onderzoek.

De onderverdeling per classis van de op 1 augustus 2026 binnen de PKN dienstdoende, van oorsprong gereformeerde, kerkelijke gebouwen volgt hieronder:

De bijlagen van het ‘Rapport 2026’.

Het onderzoeksrapport 2026 telt vier bijlagen. Bijlage 1 vermeldt per classis alle 442 op 1 augustus 2026 bij Gereformeerde Kerken (PKN) of Protestantse Gemeenten in gebruik zijnde, van oorsprong gereformerde kerkelijke gebouwen, met adressen en eventuele bijzonderheden over – indien bekend – toekomstige sluiting.

Bijlage 2 vermeldt de definitieve cijfermatige uitkomsten van de telling 2026.

Bijlage 3 geeft de cijfers in Bijlage 2 weer in een staafgrafiek:

Een staafgrafiek waarin de totale aantallen van oorsprong gereformeerde kerkelijke gebouwen binnen de PKN per classis in beeld gebracht worden.

Bijlage 4 vermeldt per classis de kerkelijke gebouwen die in het onderzoeksjaar (1 augustus 2025 tot 1 augustus 2026) ‘met een laatste dienst gesloten’ werden, de kerken die (weer) aan de lijst werden toegevoegd, de kerk die uit de lijst verwijderd was vanwege een telfout of de kerk die door eenzelfde oorzaak juist aan de lijst werd toegevoegd. Ook wordt bij de in de onderzoeksperiode gesloten kerkgebouwen de datum van ‘de laatste dienst’ vermeld.

Het is de bedoeling dat het onderzoek volgend jaar zal worden herhaald.

© 2026.  GereformeerdeKerken.info.

Translation into English:

Last year, four “last services”.

Number of “originally ‘gereformeerde’ church buildings in use within the PKN” now 442.

(< Report 2025) – The “2026 Report”, published today, presents the results of the survey into the number of originally ‘gereformeerde’ church buildings that, as of 1 August 2026, are still in use within the Protestant Church in the Netherlands (PKN).

The 2026 Report published today.

The editorial team of GereformeerdeKerken.info has once again, over the past period, carried out the extensive annual survey into the number of originally ‘gereformeerde’ church buildings that, as of 1 August 2026, are in use for services within the Protestant Church in the Netherlands (PKN).

The recently published “2026 Report”.

Over the past year — that is, between 1 August 2025 and 1 August 2026 — the number of originally ‘gereformeerde’ church buildings in use by ‘Gereformeerde’ Churches (PKN) and Protestant Congregations has decreased by a total of two. Four church buildings closed their doors after holding a “last service”; two church buildings that had previously been closed were brought back into use by a PKN congregation and were therefore added to the list again; one church building was removed from the list because it had been included incorrectly. One church was also added to the 2026 list because of a counting error. The number of “originally ‘gereformeerde’ church buildings in use by ‘Gereformeerde’ Churches (PKN) and Protestant Congregations” currently stands at 442.

It is not only ‘gereformeerde’ church buildings that are disappearing…

During the eleven years of its existence, our website has regularly reported on the closure of (originally) ‘gereformeerde’ church buildings. We have also made it a practice to follow “the last service” in those (originally) ‘gereformeerde’ church buildings and report on it on our website.

This could give the impression that it is primarily originally ‘gereformeerde’ church buildings within the PKN that are being affected by church closures. However, anyone who keeps track of the ups and downs of Dutch “church heritage” (as we do) knows better, because the fact is that church closures take place at least as frequently, and in some places even much more frequently, among church buildings of other denominations, both within and outside the Protestant Church in the Netherlands. For obvious reasons, however, we generally do not report on these; our website has a specific purpose.

Not included in the count …

First of all, it should be explicitly noted that the purpose of our annual survey means that the numerous (mostly newer) church buildings that were originally established jointly by ‘Gereformeerde’ Churches and ‘Hervormde’ Congregations, and which still serve as Protestant church buildings, were not included in the count. Naturally, neither were originally ‘gereformeerde’ church buildings that were at some point sold to another church denomination and continue to serve as such. Former ‘gereformeerde’ church buildings that, although sometimes still recognizable as such, have since been converted into private homes or are nowadays used as storage facilities and the like were, of course, not included either.

The results of the sixth survey of 2026.

As with the previous surveys, when compiling the list for the “2026 Report”, we once again checked whether the entries in the previous list (the one in the 2025 Report) were correct. As in previous years, all the websites of the Protestant Congregations and ‘Gereformeerde’ Churches (PKN) were studied, and it was checked whether services were still being held in the church buildings listed in the basic list as of 1 August 2026, or whether they were otherwise still in use within the PKN (for example, as a “diaconal centre” or as a “church meeting centre”). Some websites provided no clear answer about this (some church websites are barely maintained or are no longer maintained at all!), so the church councils concerned were contacted. Fortunately, they all responded with a clear answer.

Corrections to the previous “2025 Report”: plus and minus.

Despite the checks carried out during the previous surveys, two inaccuracies were nevertheless discovered. One church building (in the South Holland South classis) was removed from the list because it had been included incorrectly. In addition, two originally ‘gereformeerde’ church buildings could be added to the list again because they had once again been put into use by Protestant Congregations (in the Utrecht and Delta classes). Finally, one church was added to the list because it had not been correctly included due to a counting error (North Holland Classis).

The number of “originally ‘gereformeerde’ church buildings” as of 1 August 2026.

In summary: the final result of the new survey is therefore that, as of 1 August 2026, the number of “originally ‘gereformeerde’ church buildings serving ‘Gereformeerde’ Churches (PKN) or Protestant Congregations” has fallen by a total of two, to 442. Four of these are the result of actual “church closures with a last service”; one church building was removed from the list because of a counting error, while another was added to the list for the same reason. Two church buildings were added to the list again because they had been brought back into use by Protestant Congregations.

Finally.

Furthermore, it is already known that a number of churches will close sometime after 1 August 2026, either sooner or later (in some cases not for several years). Naturally, these church buildings have nevertheless simply been included in the 2026 list, because on the reference date of 1 August 2026 (and in some cases even for quite some time afterwards) church services are still being held there, or they will continue to be in use or ownership as Protestant church buildings.

The distribution across the country.

The churches and congregations belonging to the PKN were divided into eleven classes in the PKN Yearbook 2020–2021. Unlike what was generally the case in the Yearbooks of the ‘Gereformeerde’ Churches in the Netherlands at the time, these classes do not everywhere correspond to the provincial boundaries in our country. We retained the PKN classes in our survey.

The breakdown by classis of the originally ‘gereformeerde’ church buildings in service within the PKN as of 1 August 2026 is shown below (see Dutch version).

The appendices to the “2026 Report”.

The 2026 research report contains four appendices. Appendix 1 lists, by classis, all 442 originally ‘gereformeerde’ church buildings that, as of 1 August 2026, are in use by ‘Gereformeerde’ Churches (PKN) or Protestant Congregations, including addresses and any details about — where known — future closure.

Appendix 2 gives the definitive numerical results of the 2026 count.

Appendix 3 presents the figures in Appendix 2 in a bar chart:

Appendix 4 lists, by classis, the church buildings that were “closed with a last service” during the research year (1 August 2025 to 1 August 2026), the churches that were added to the list again, the church that was removed from the list because of a counting error, and the church that was added to the list for the same reason. For the church buildings that closed during the research period, the date of “the last service” is also given.

It is intended that the survey will be repeated next year.

© 2026. GereformeerdeKerken.info.