Aan het Nolensplein in Venlo stonden ooit drie opvallende gebouwen op de hoeken: het kantongerecht, een gereformeerde kerk en een badhuis. Ze werden allemaal gesloopt
Op 7 november 1910 werd de eerste steen voor de kerk gelegd (foto: ’75 jaar GK Venlo’).
De bouw van de gereformeerde kerk begon officieel met het leggen van de ‘eerste steen’ op 7 november 1910. De werkzaamheden verliepen snel, want al op 17 april 1911 — tweede paasdag — werd het gebouw feestelijk in gebruik genomen.
Bij het 75-jarig bestaan van de kerk verscheen een eenvoudig gedenkboekje. Daarin werd uitgebreid teruggekeken op de aanloop naar het eigen kerkgebouw, de bouw en de feestelijke momenten. Zo werd vermeld dat eind december 1910 het hoogste punt al bereikt was. Op dat moment wapperde de Nederlandse vlag boven op het dak van de nog in aanbouw zijnde kerk, de eerste gereformeerde kerk in Limburg!
De ingebruikname in april 1911 werd beschreven als een bijzondere dag voor de jonge geloofsgemeenschap. Volgens het verslag was het een gebeurtenis waar men eigenlijk bij had moeten zijn. Van heinde en verre kwamen belangstellenden opdagen, zelfs uit plaatsen als Maastricht, om de plechtigheid mee te maken.
De gereformeerde kerk te Venlo (1911-1968).
Tijdens de ceremonie voerden onder anderen ds. W. Bosch (1859-1935) uit Almkerk en ds. H. Dekker (1866-1936) het woord, waarbij vooral ds. Dekker veel voorbereidend werk had verricht (hij was van 1911 tot zijn emeritaat in 1932 gereformeerd predikant in Venlo). Ook werden de architect en de aannemers bedankt voor hun bijdrage. Toch was er één tegenvaller: het gemeentebestuur, hoewel uitgenodigd, verscheen niet en liet ook niets van zich horen.
Een ander opvallend detail uit het verslag gaat over de collecte tijdens de dienst. Die bracht veertig gulden op, wat als een mooi bedrag werd gezien. Ter vergelijking werd een andere collecte in een hervormde gemeente in Limburg aangehaald, waar slechts 13 mensen aanwezig waren en de opbrengst uiteindelijk maar 12 cent bleek te zijn.
Ds. H. Dekker (1866-1936) reisde als evangelist en bijbelcolporteur heel Limburg door en werd in 1911 predikant in Venlo.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog liep het kerkgebouw zware schade op. In de jaren daarna verslechterde de staat van het gebouw steeds verder. Uiteindelijk werd besloten om zowel de kerk als de pastorie te verkopen. Dat gebeurde in juni 1968, toen Albert Heijn de nieuwe eigenaar werd.
In de tussentijd vonden de gereformeerden onderdak in de Joriskerk, totdat hun nieuwe kerkgebouw, het Baken in Blerick, gereed was.
Het nieuwe kerkgebouw in Blerick, dat de naam ‘Het Baken’ kreeg. Het gebouw is inmiddels gesloopt (foto: Reliwiki: Andre van Dijk).
Kort daarna, in 1968, werd het oude gereformeerde kerkje op de hoek van het Nolensplein en de Valuasstraat gesloopt en verdween het definitief uit het stadsbeeld.
Bron:
A. Kuik e.a., Vijfenzeventig jaar Gereformeerde Kerk Venlo. Memorandum 1911-1986. Venlo, 1986
Translation into English:
No Municipal Government at the Laying of the ‘First Stone’ of the Church in Venlo.
A memory of the past…
At Nolensplein in Venlo, three notable buildings once stood on the corners: the district court, a ‘gereformeerde’ church, and a bathhouse. They have all been demolished.
The construction of the ‘gereformeerde’ church officially began with the laying of the first stone on November 7, 1910. The work progressed quickly, because by April 17, 1911—Easter Monday—the building was ceremonially brought into use.
At the 75th anniversary of the church, a simple jubilee booklet was published. It looked back extensively on the lead-up to having its own church building, the construction, and the festive moments. It mentioned that by the end of December 1910, the highest point had already been reached. At that moment, the Dutch flag was flying atop the roof of the church that was still under construction, the first ‘gereformeerde’ church in Limburg.
The inauguration in April 1911 was described as a special day for the young faith community. According to the report, it was an event one really should have attended. Interested people came from far and wide, even from places such as Maastricht, to witness the ceremony.
During the ceremony, among others, Reverend Bosch from Almkerk and Reverend Dekker spoke, with Dekker in particular having carried out much preparatory work (he was a ‘gereformeerde’ minister in Venlo from 1911 to 1932). The architect and the contractors were also thanked for their contributions. However, there was one disappointment: the municipal government, although invited, did not appear and gave no response.
Another striking detail from the report concerns the collection during the service. It yielded forty guilders, which was considered a fine amount. For comparison, another collection in a ‘hervormde’ congregation in Limburg was mentioned, where only 13 people were present and the proceeds ultimately amounted to just 12 cents.
During the Second World War, the church building suffered severe damage. In the years that followed, the condition of the building deteriorated further and further. Eventually, it was decided to sell both the church and the parsonage. This took place in June 1968, when Albert Heijn became the new owner.
In the meantime, the ‘gereformeerde’ congregation found shelter in the Joriskerk, until their new church building, De Baken in Blerick, was completed.
Shortly thereafter, in 1968, the old ‘gereformeerde’ church on the corner of Nolensplein and Valuasstraat was demolished and disappeared permanently from the cityscape.