De toekomst van de Pelgrimskerk Amsterdam

Toen in 2022 bekend werd dat de protestantse, voormalig gereformeerde Pelgrimskerk in Amsterdam-Buitenveldert zou worden gesloopt, werd tegelijk aangekondigd dat de kerk op dezelfde locatie zou terugkeren, zij het in aanzienlijk kleinere omvang.

De sloop van de Pelgrimskerk (foto: de heer Jan Weenink).

De nieuwe kerkruimte zou deel gaan uitmaken van een multifunctioneel gebouw met woningen en andere maatschappelijke voorzieningen.

De oude Pelgrimskerk is in maart 2024 daadwerkelijk gesloopt, nadat op 19 juni 2022 de laatste dienst gehouden werd. Sindsdien kerkt de Protestantse Gemeente Amsterdam-Buitenveldert in de Goede Herderkerk, in afwachting van de nieuwbouw. Gelukkig verscheen over de kerk een gedenkboek, Stenen getuigen.

Herontwikkeling.

Hoewel de sloop de eerste zichtbare stap was, is de herontwikkeling daarna minder voorspoedig verlopen. Voor de nieuwbouw werd een omgevingsvergunning aangevraagd, maar deze werd in mei 2024 door de gemeente buiten behandeling gesteld. Dat betekende geen inhoudelijke afwijzing van het plan, maar wel dat de procedure strandde.

Toch lijkt het project niet van de baan. In de gemeentelijke woningbouwrapportage van begin 2025 staat de locatie Van Boshuizenstraat 560 nog steeds als lopend project vermeld. Uitgangspunt zijn 25 woningen en circa 1.450 m² maatschappelijke voorzieningen, waaronder expliciet de huisvesting van de Protestantse Gemeente Amsterdam-Buitenveldert. In eerdere plannen was ook sprake van een Joods Cultureel Centrum, maar dat onderdeel komt in de meest recente stukken niet meer voor.

De Pelgrimskerk aan de Van Boshuizenstraat in Amsterdam-Buitenveldert werd in 1964  als gereformeerde kerk in gebruik genomen. In 2022 werd er de laatste dienst gehouden.

Sinds de aankondiging in 2022 is er opvallend weinig nieuwe informatie naar buiten gekomen. Er zijn geen nieuwe ontwerpen gepubliceerd, geen nieuwe vergunningprocedure is openbaar geworden en ook een bouwplanning ontbreekt. De officiële stukken laten echter zien dat de terugkeer van de Pelgrimskerk nog steeds deel uitmaakt van de plannen. Wanneer de nieuwbouw daadwerkelijk zal beginnen, is vooralsnog onbekend.

Commentaar van de kerkenraad.

Om commentaar gevraagd deelde de kerkenraad ons het volgende mee: “De tekst klopt. Met ingang van 1 januari jongstleden is de Pelgrimskerk als zelfstandige wijkgemeente binnen de Protestantse Gemeente Amstelveen-Buitenveldert opgeheven en overgenomen door de wijkgemeente van de Kruiskerk te Amstelveen. In Buitenveldert komen leden van de voormalige Pelgrimskerk nog samen in bijbelkringen, gezellige ontmoetingen en tweewekelijks in een zondagse viering in De Vreugdehof. Van terugkeer naar een mogelijk nog te realiseren nieuw gebouw is geen sprake meer. De coördinatie van de activiteiten is in handen van een stuurgroep onder leiding van ds. Weijenberg van de Paaskerk te Amstelveen”.

Translation into English:

The Future of the Pelgrimskerk Amsterdam.

When it became known in 2022 that the Protestant, formerly ‘gereformeerde’ Pelgrimskerk in Amsterdam-Buitenveldert would be demolished, it was announced at the same time that the church would return on the same site, albeit on a considerably smaller scale.

The new church space would become part of a multifunctional building containing apartments and other community facilities.

The old Pelgrimskerk was indeed demolished in March 2024, following its final service on 19 June 2022. Since then, the Protestant Congregation of Amsterdam-Buitenveldert has been holding its services in the Goede Herderkerk while awaiting the new building. Fortunately, a commemorative book about the church, Stenen getuigen (Stone Witnesses), was published.

Redevelopment.

Although the demolition was the first visible step, the redevelopment has progressed less smoothly since then. An environmental permit for the new construction was submitted, but in May 2024 the municipality decided not to process the application. This did not constitute a substantive rejection of the plans; rather, it meant that the procedure came to a halt.

Nevertheless, the project does not appear to have been abandoned. In the municipal housing development report published in early 2025, the site at Van Boshuizenstraat 560 is still listed as an active project. The plans provide for 25 residential units and approximately 1,450 square metres of community facilities, explicitly including accommodation for the Protestant Congregation of Amsterdam-Buitenveldert. Earlier proposals also included a Jewish Cultural Centre, but this component no longer appears in the most recent documents.

Since the announcement in 2022, remarkably little new information has been made public. No updated designs have been published, no new permitting procedure has been announced, and no construction timetable has been released. The official documents do, however, indicate that the return of the Pelgrimskerk remains part of the plans. Exactly when construction of the new building will begin remains unknown.

When asked for comment, the church council shared the following with us:

“The text is correct. As of 1 January of this year, the Pelgrimskerk ceased to exist as an independent district congregation within the Protestant Congregation of Amstelveen-Buitenveldert and was incorporated into the district congregation of the Kruiskerk in Amstelveen. In Buitenveldert, members of the former Pelgrimskerk continue to meet in Bible study groups, social gatherings, and for a Sunday worship service every two weeks at De Vreugdehof. There are no longer any plans to return to a possible new church building that might yet be realized. The activities are coordinated by a steering committee led by Rev. Weijenberg of the Paaskerk in Amstelveen.”