De Protestantse Gemeente Sibculo-Kloosterhaar – tussen Vriezenveen en Hardenberg – staat in 2025 en 2026 stil bij een bijzonder jubileum: beide kerkgebouwen bestaan 75 jaar.

De oorsprong van het jubileum ligt in de ingebruikname van beide gebouwen. Op 17 december 1950 werd de eerste dienst gehouden in de protestantse (voormalig hervormde) Fredrikskerk aan de Dorpsstraat 15 in Kloosterhaar. De protestantse (voormalig gereformeerde) Kloosterkerk aan de Kloosterdijk 105 in Sibculo volgde op Hervormingsdag, 31 oktober 1951. Daarmee markeren beide gebouwen een rijke geschiedenis van kerkelijk leven in de regio.

De aftrap van het jubileumjaar vond al plaats op 14 december 2025 in de Fredrikskerk, waar de eerste jubileumbanner werd onthuld. In 2026 krijgt het jubileum een vervolg met een reeks andere activiteiten.

Het programma.

Het jubileumjaar 2026 begon op 15 februari met een feestelijke dienst in de Fredrikskerk, inclusief een presentatie ‘Beeld en verhaal’ over het kerkgebouw, koormuziek en ontmoeting bij koffie.

Na de aftrap op 14 december 2025 in de Fredrikskerk verplaatst het programma zich in het voorjaar naar de Kloosterkerk. Op 12 april 2026 wordt daar een speciale kerkdienst gehouden als afsluiting van het catechisatieseizoen. Deze dienst krijgt een eigentijdse invulling met medewerking van jongeren van Rock Solid en muzikale ondersteuning door de Ontmoetingsband uit Vriezenveen. Ook start dan de gemeente-brede wedstrijd ‘Bouw de kerk van de toekomst’, bedoeld voor alle leeftijden.

Op 30 augustus 2026 is het de ‘Gemeentezondag’. In deze dienst, waarin het avondmaal wordt gevierd, werken de catechesegroepen mee. Aansluitend volgen verdere activiteiten en wordt een speciale jubileumeditie van het kerkblad gepresenteerd. Tevens is dit de inleverdatum van de ontwerpen voor de toekomstwedstrijd.

Op zaterdag 12 september 2026, tijdens Open Monumentendag, zijn zowel de Kloosterkerk als de Fredrikskerk geopend voor publiek. In beide gebouwen worden activiteiten georganiseerd, waarmee de onderlinge verbondenheid van de gemeente zichtbaar wordt. Ook vindt dan de prijsuitreiking plaats van de wedstrijd ‘Bouw de kerk van de toekomst’.

Feestelijke afronding in de Kloosterkerk.

In het najaar volgen nog twee bijzondere momenten. Op 18 oktober 2026 is er een feestelijke dienst met medewerking van team Ontmoeting en muzikale bijdrage van Jubilate.

Het jubileumjaar wordt op 6 december 2026 feestelijk afgesloten in de Kloosterkerk. In deze slotdienst staat opnieuw het verhaal van het kerkgebouw centraal met ‘Beeld en verhaal’, wordt muzikale medewerking verleend door het koor ‘God is mijn lied’, en is er na afloop gelegenheid tot ontmoeting bij koffie en iets lekkers.

• De Kloosterkerk van Sibculo: van kloostergrond tot gereformeerd en later protestants middelpunt.

De geschiedenis van de protestantse kerk in Sibculo is er een van groei, verandering en verbondenheid. Wat vandaag bekendstaat als de Kloosterkerk heeft wortels die zowel teruggaan tot het gereformeerde kerkelijk leven van de twintigste eeuw als tot – zoals we hierna zien – een veel oudere religieuze traditie op dezelfde grond.

Van Vroomshoop naar een eigen kerk.

De gereformeerde gemeenschap van Sibculo ontstond oorspronkelijk vanuit het nabijgelegen Vroomshoop. In de eerste helft van de twintigste eeuw groeide de behoefte aan een eigen plek van samenkomst.

De ‘Klompenkerk’.

Nu was in 1895 een schoolgebouwtje gekocht door de Gereformeerde Kerk van Hardenberg, waar Sibculo toen nog onder viel (later behoorde Sibculo tot de kerk van Vroomshoop). Het schooltje stond halverwege Sibculo en Kloosterhaar. Het gebouwtje werd afgebroken en weer opgebouwd aan de Gemeenteweg in Sibculo om als hulpkerkje te dienen voor de gereformeerden in dat dorp. Aanvankelijk werd er één keer per maand een kerkdienst gehouden, maar alleen als het volle maan was. Anders was het door de duisternis te gevaarlijk om er zonder kleerscheuren te arriveren.

Maar vanaf 1934 werden er meer diensten gehouden, omdat de evangelisatiearbeid in het dorp intussen was opgestart.  Het kerkje werd in de volksmond ‘Klompenkerkje’ genoemd. De naam verwijst naar het schoeisel van de bezoekers: de gegoede stand liep op schoenen en de minder bedeelden droegen klompen. De kerk waar de meeste klompen stonden, kreeg als bijnaam ‘Klompenkerk’.

De instituering van De Gereformeerde Kerk te Sibculo-Kloosterhaar (1945).

Het aantal kerkleden in Vroomshoop maakte het in de jaren ‘30 eigenlijk noodzakelijk een tweede predikant te beroepen, maar de kerkenraad koos vooralsnog voor de benoeming van een aantal hulppredikanten (kandidaten die nog geen eigen gemeente hadden). De eerste was kandidaat W. Kreuzen (1910-1992), die van 1 januari 1939 tot 12 september 1943 hulpdiensten verrichtte in combinatie met de kerk van Bergentheim voor de arbeid in Sibculo. Daarna was het kandidaat H. Willems (1919-1983) die de evangelisatie in het dorp daarna voor zijn rekening nam.

Op 10 september 1945 werd de zelfstandige Gereformeerde Kerk te Sibculo-Kloosterhaar geïnstitueerd. In 1954 werd de kerknaam veranderd in ‘De Gereformeerde Kerk te Sibculo’. De eerste predikant was de al genoemde kandidaat H. Willems. Hij beviel goed en hem beviel het ook goed. Daarom werd hij er – bij de instituering van de kerk – in 1945 predikant en diende de kerk tot 1947.

De bouw van de Kloosterkerk (1951).

De groei van de jonge Gereformeerde Kerk van Sibculo-Kloosterhaar leidde al snel tot plannen voor een nieuw, ruimer kerkgebouw. In 1951 werd de huidige Kloosterkerk gerealiseerd, onder leiding van ds. K.A. Schippers (1925-1997), naar een ontwerp van architect J. Schuitemaker.

De kerk verrees op historisch beladen grond: het terrein van het voormalige Cisterciënzer Klooster Sibculo. na de archeologische onderzoekingen in dat gebied kon met de bouw worden begonnen. Daarmee kreeg de plek opnieuw een religieuze bestemming, zij het binnen een geheel andere traditie dan die van de middeleeuwse kloosterlingen.

Als wederopbouwkerk draagt de Kloosterkerk de kenmerken van de naoorlogse bouwperiode: functioneel, sober en gericht op de gemeenschap. Oorspronkelijk bezat het gebouw een dakruiter, een kleine toren op het dak, die later is verdwenen en daarmee het silhouet van de kerk blijvend heeft veranderd.

Het orgel: een reizend instrument.

Een bijzonder element in de kerk is het orgel, dat een eigen geschiedenis met zich meebrengt. Het instrument werd in 1918 gebouwd door de Rotterdamse firma A. Standaart voor de hervormde kerk in Staphorst. In 1973 volgde daar een restauratie door de gerenommeerde firma Flentrop uit Zaandam. Uiteindelijk kreeg het orgel in 1991 zijn plaats in de gereformeerde Kloosterkerk, dankzij overplaatsing door orgelmakers uit Enschede. Daarmee verbindt het instrument verschillende plaatsen en kerkelijke tradities met elkaar.

Naar eenheid: de fusie van 2019.

Een belangrijk moment in de recente geschiedenis van de kerk vond plaats op 30 juni 2019. Na een langdurig proces van samenwerking fuseerden de Gereformeerde Kerk Sibculo en de Hervormde Gemeente Kloosterhaar-Sibculo tot de Protestantse Gemeente Sibculo-Kloosterhaar.

Deze fusie werd niet overhaast gesloten, maar was het resultaat van een dertien jaar durende ‘verloving’, waarin beide gemeenten steeds intensiever samenwerkten. Zo werden de kerkdiensten al afwisselend gehouden in de Kloosterkerk in Sibculo en de Fredrikskerk in Kloosterhaar. Deze samenwerking werd gedragen door de overtuiging dat een gezamenlijke eredienst — in een goed gevulde kerk — meer verbondenheid en beleving brengt.

Bij de officiële fusie, bekrachtigd in de Fredrikskerk, werd benadrukt dat beide kerkgebouwen behouden blijven en een rol zouden blijven spelen in het kerkelijk leven. Ook de predikanten, de gereformeerde ds. Henry Dorgelo en de hervormde predikant ds. Wim van de Griend, bleven tot hun afscheid actief binnen de nieuwe gemeente.

Een plek van continuïteit.

De Kloosterkerk van Sibculo is daarmee meer dan ‘een gebouw’. Zij staat symbool voor continuïteit en verandering: van middeleeuws kloosterterrein tot gereformeerde wederopbouwkerk, en uiteindelijk tot onderdeel van een bredere protestantse gemeenschap. Door de jaren heen is de kerk steeds opnieuw aangepast aan de behoeften van haar tijd, terwijl zij tegelijkertijd een vaste plaats in het dorpsleven heeft behouden.

Translation into English:

75 Years of Church Buildings in Sibculo and Kloosterhaar.

The Protestant Congregation of Sibculo-Kloosterhaar will mark a special anniversary in 2025 and 2026: both church buildings will celebrate their 75th anniversary.

The origin of this jubilee lies in the inauguration of both buildings. On December 17, 1950, the first service was held in the Protestant (formerly ”hervormde’ Fredrikskerk on Dorpsstraat 15 in Kloosterhaar. The Protestant (formerly ‘gereformeerde’) Kloosterkerk on Kloosterdijk 105 in Sibculo followed on Reformation Day, October 31, 1951. Together, these buildings mark a rich history of church life in the region.

The kickoff of the jubilee year already took place on December 14, 2025, in the Fredrikskerk, where the first anniversary banner was unveiled. In 2026, the celebration continues with a series of additional activities.

The program.

The jubilee year began on February 15, 2026, with a festive service in the Fredrikskerk, including a presentation “Image and Story” about the church building, choral music, and an opportunity to meet over coffee.

After the opening on December 14, 2025, in the Fredrikskerk, the program moves to the Kloosterkerk in the spring. On April 12, 2026, a special church service will be held there as the closing of the catechism season. This service will have a contemporary character, with contributions from young people of Rock Solid and musical accompaniment by the Ontmoetingsband from Vriezenveen. At that time, the congregation-wide competition “Build the Church of the Future” will also be launched, intended for all ages.

On August 30, 2026, it will be “Congregation Sunday.” In this service, during which Communion is celebrated, the catechism groups will participate. Afterwards, additional activities will follow, and a special anniversary edition of the church magazine will be presented. This is also the submission deadline for the designs for the future competition.

On Saturday, September 12, 2026, during Open Monument Day, both the Kloosterkerk and the Fredrikskerk will be open to the public. Activities will be organized in both buildings, highlighting the mutual connection within the congregation. The award ceremony for the “Build the Church of the Future” competition will also take place on that day.

Festive conclusion in the Kloosterkerk.

Two more special moments will follow in the autumn. On October 18, 2026, there will be a festive service with contributions from team Ontmoeting and a musical performance by Jubilate.

The jubilee year will be festively concluded on December 6, 2026, in the Kloosterkerk. In this closing service, the story of the church building will once again take center stage with “Image and Story,” musical contributions will be provided by the choir “God is my song,” and afterwards there will be an opportunity to meet over coffee and refreshments.

• The Monastery Church (‘Kloosterkerk’) of Sibculo: from monastic grounds to a ‘gereformeerd’ and later Protestant center.

The history of the Protestant church in Sibculo is one of growth, change, and connection. What is known today as the ‘Monastery Church’ (Dutch: Kloosterkerk) has roots that go back both to twentieth-century ‘gereformeerd’ church life and— as we will see— to a much older religious tradition on the same site.

From Vroomshoop to a church of its own.

The ‘gereformeerde’ community of Sibculo originally developed from nearby Vroomshoop. In the first half of the twentieth century, the need for its own place of gathering gradually increased.

The “Clog Church”.

As early as 1895, a small school building had been purchased by the ‘Gereformeerde’ Church of Hardenberg, to which Sibculo then belonged (later Sibculo became part of the church of Vroomshoop). The school stood halfway between Sibculo and Kloosterhaar. It was dismantled and rebuilt on Gemeenteweg in Sibculo to serve as an auxiliary church for the ‘gereformeerde’ believers in the village.

Initially, services were held there once a month—but only during the full moon. Otherwise, the darkness made it too dangerous to arrive without mishap. From 1934 onward, however, more services were held as evangelization efforts in the village had begun.

Locally, the church became known as the “Clog Church” (“Klompenkerkje”). The name referred to the footwear of its visitors: the well-to-do wore shoes, while the less affluent wore wooden clogs. The church where the most clogs were found earned the nickname “Clog Church.”

The establishment of the ‘Gereformeerde’ Church of Sibculo-Kloosterhaar (1945).

By the 1930s, the number of church members in Vroomshoop made it necessary to call a second minister. However, the church council initially chose instead to appoint several assistant ministers (candidates who did not yet have their own congregation). The first was candidate W. Kreuzen (1910–1992), who served from January 1, 1939, to September 12, 1943, in combination with the church of Bergentheim, working in Sibculo. He was followed by candidate H. Willems (1919–1983), who continued the evangelization work in the village.

On September 10, 1945, the independent ‘Gereformeerde’ Church of Sibculo-Kloosterhaar was officially established. In 1954, the name was changed to “The ‘Gereformeerde’ Church of Sibculo.” The first minister was candidate H. Willems. He was well received, and he himself was pleased with the congregation. Consequently, upon the church’s establishment in 1945, he became its minister and served until 1947.

The construction of the Monastery Church (1951).

The growth of the young ‘Gereformeerde’ Church of Sibculo-Kloosterhaar soon led to plans for a new, larger church building. In 1951, the present Monastery Church was constructed under the leadership of Rev. K.A. Schippers (1925–1997), based on a design by architect J. Schuitemaker.

The church was built on historically significant ground: the site of the former Cistercian Monastery of Sibculo. After archaeological investigations in the area, construction could begin. The location thus regained a religious function, albeit within a completely different tradition from that of the medieval monks.

As a ‘postwar reconstruction church’, the Monastery Church reflects the characteristics of that period: functional, modest, and community-oriented. Originally, the building had a small roof turret, which has since been removed, permanently altering the church’s silhouette.

The organ: a traveling instrument.

A notable feature of the church is its organ, which has its own history. The instrument was built in 1918 by the Rotterdam firm A. Standaart for the ‘Hervormde’ church in Staphorst. In 1973, it was restored by the renowned firm Flentrop from Zaandam. Ultimately, in 1991, the organ found its place in the ‘gereformeerde’ Monastery Church, having been relocated by organ builders from Enschede. In this way, the instrument connects different places and church traditions.

Toward unity: the 2019 merger.

An important moment in the church’s recent history took place on June 30, 2019. After a long period of cooperation, the ‘Gereformeerde’ Church of Sibculo and the ‘Hervormde’ Congregation of Kloosterhaar-Sibculo merged to form the ‘Protestant Congregation of Sibculo-Kloosterhaar’.

This merger was not rushed but was the result of a thirteen-year “engagement,” during which both congregations worked increasingly closely together. Services were already being held alternately in the Monastery Church in Sibculo and the Fredrikskerk in Kloosterhaar. This cooperation was driven by the conviction that a shared worship service—held in a well-filled church—fosters greater connection and experience.

At the official merger, ratified in the Fredrikskerk, it was emphasized that both church buildings would be preserved and continue to play a role in church life. The ministers—the ‘gereformeerde’ Rev. Henry Dorgelo and the ‘hervormde’ Rev. Wim van de Griend—also remained active within the new congregation.

A place of continuity.

The Monastery Church of Sibculo is therefore more than just a building. It symbolizes both continuity and change: from medieval monastic grounds to a ‘gereformeerde’ postwar church, and ultimately to part of a broader Protestant community. Over the years, the church has continually adapted to the needs of its time, while maintaining a steady place in village life.