Ds. Geert Cornelis Hovingh overleed op 17 november 2026 in Zuidlaren, de plaats waar hij een belangrijk deel van zijn leven en zijn predikantschap doorbracht. Hij werd op 16 augustus 1946 geboren in Rijnsburg. Hij was niet alleen een emeritus-predikant, maar ook een gedreven kerkhistoricus, een nauwgezet onderzoeker en iemand die zich met grote betrokkenheid inzette voor het bewaren van het historische en religieuze erfgoed.

Van Rijnsburg naar het predikantschap.
Geert Hovingh groeide op in Rijnsburg, in een gezin met een gereformeerde vader en een hervormde moeder. De Tweede Wereldoorlog was in zijn familiegeschiedenis nadrukkelijk aanwezig. Zijn vader had als militair de oorlog meegemaakt en sprak daar na de bevrijding nauwelijks over. Ook de nabijheid van de familie van de Drentse verzetsman Johannes Post zou een blijvende invloed op Geert hebben.
Hij studeerde theologie aan de Vrije Universiteit in Amsterdam en specialiseerde zich daarnaast in de kerkgeschiedenis. In 1973 studeerde hij daarin af. In 1975 begon zijn loopbaan als predikant binnen De Gereformeerde Kerken in Nederland.
Achtereenvolgens diende hij de gemeenten van Hoorn, Deventer en Biddinghuizen. In 1986 werd Biddinghuizen zijn derde predikantsplaats. Daar maakte hij kennis met een jonge gemeente waarin mensen uit verschillende delen van het land en met uiteenlopende kerkelijke achtergronden samen een gemeenschap vormden. Dat samenbindende karakter van het kerkelijk leven zou ook in zijn verdere loopbaan een belangrijk element blijven.
Zuidlaren: predikant en hoeder van het erfgoed.

Na twaalf jaar in Biddinghuizen werd Zuidlaren zijn woon- en werkplaats. In 1998 verbond hij zich aan de gemeente en de Laarkerk, waar hij tot zijn emeritaat in 2011 als predikant werkzaam bleef.
Zuidlaren werd meer dan alleen zijn laatste predikantsplaats. Het dorp en zijn geschiedenis kregen een bijzondere plaats in zijn hart. In het bijzonder raakte hij geboeid door de geschiedenis van de Joodse gemeenschap in Zuidlaren. Hij zag hoe belangrijk het was dat het verhaal van deze gemeenschap niet verloren zou gaan.
Hij zette zich daarom met anderen in voor het behoud van de Joodse begraafplaats en voor de restauratie en herbestemming van de voormalige synagoge, het zogenoemde sjoeltje. Dat gebouw, dat lange tijd een heel andere bestemming had gehad en dreigde verloren te gaan, werd in 2007 opnieuw in gebruik genomen door de Progressief Joodse Gemeente Noord-Nederland.
Zijn betrokkenheid bleef niet beperkt tot praktische inzet voor het behoud van gebouwen en monumenten. Hij wilde ook de mensen achter de geschiedenis een gezicht geven. Dat resulteerde in 2000 in zijn boek Joods leven in Zuidlaren.

Toen in 2005 in Tynaarlo bij toeval een familiearchief van Joodse inwoners werd ontdekt, begon hij samen met cantor Annemarie van IJssendoorn aan een onderzoek naar deze bijzondere vondst. Het leidde in 2009 tot de publicatie Over het hoofd gezien. De titel was veelzeggend: verhalen en mensen die lange tijd aan de aandacht waren ontsnapt, kregen alsnog de plaats die hun toekwam.
Levenslange belangstelling voor de Tweede Wereldoorlog.
De belangstelling voor de oorlogsgeschiedenis liep als een rode draad door zijn leven. Dat bleek ook uit zijn onderzoek naar Johannes Post, de bekende verzetsman uit Nieuwlande. Hovingh kende de familie van Post al uit zijn jeugd in Rijnsburg. Hij wilde het werkelijke levensverhaal van deze verzetsman vastleggen en kritisch kijken naar het geromantiseerde beeld dat in de literatuur was ontstaan. Zijn onderzoek resulteerde in 1995 in de biografie Johannes Post, Exponent van het verzet.

Maar zijn grootste historische werk zou nog volgen, na zijn emeritaat. Hij verdiepte zich in de rol van Nederlandse predikanten die tijdens de Duitse bezetting Joodse medeburgers hielpen onderduiken. Het werd een onderzoek dat hem jarenlang bezighield en waarin zijn nauwgezetheid en vasthoudendheid ten volle tot uitdrukking kwamen.
Een monumentaal levenswerk: Verberg de verdrevenen.
In april 2026 verscheen zijn omvangrijke studie Verberg de verdrevenen. Predikanten die Joden hielpen 1940-1945. Het boek, dat ruim duizend pagina’s telt, beschrijft 606 predikanten die tijdens de Tweede Wereldoorlog hulp verleenden aan Joodse mensen.
Het onderzoek bracht aan het licht dat meer dan twintig procent van de Nederlandse predikanten op enigerlei wijze bij deze hulpverlening betrokken was. Hun rol was vaak van grote betekenis. Predikanten beschikten over plaatselijke contacten, kerkelijke netwerken en mogelijkheden om veilige onderduikadressen te vinden. Zij konden bemiddelen bij vervoer en hulpverlening en namen daarbij soms grote risico’s, ook voor hun eigen gezinnen.

Hovingh wilde met zijn studie recht doen aan deze vaak onderbelichte geschiedenis. Het was hem er niet om te doen een geïdealiseerd beeld van de kerken te schetsen. Hij wilde vooral laten zien wat er daadwerkelijk was gebeurd en welke mensen zich, vanuit hun geloof en geweten, voor vervolgden hadden ingezet.
De website GereformeerdeKerken.info besteedde in maart en april 2026 aandacht aan zijn onderzoek en aan de presentatie van het boek. Daarbij werd gewezen op de betekenis ervan als aanvulling op de bestaande geschiedschrijving over de houding van de protestantse kerken tijdens de Jodenvervolging.
Het boek werd op 15 april 2026 gepresenteerd aan de Theologische Universiteit Utrecht, in samenwerking met het Archief- en Documentatiecentrum en Uitgeverij Vuurbaak.
Het was een indrukwekkende bekroning van jarenlang onderzoek. Hovingh had hiermee een omvangrijk documentatie- en naslagwerk nagelaten, waarin honderden predikanten die anders wellicht in de vergetelheid zouden zijn geraakt, opnieuw zichtbaar werden.

Een betrokken en nieuwsgierige levenshouding.
Wie over Geert Hovingh schreef, wees niet alleen op zijn historische kennis, maar ook op zijn persoonlijke betrokkenheid. Samen met zijn vrouw Maaike vormde hij een hecht team. Zij ondersteunde hem bij zijn werkzaamheden en was nauw betrokken bij zijn onderzoek en publicaties.
Ook hun gezamenlijke belangstelling voor andere landen, culturen en mensen typeerde hun leven. Reizen waren voor hen gelegenheden om nieuwe werelden te ontdekken, maar ook om de geschiedenis beter te begrijpen. Zelfs op vakanties was er geregeld aandacht voor historische plaatsen, concentratiekampen en oorlogsbegraafplaatsen.
In een interview in De Krant van Tynaarlo uit 2026 keek Hovingh met dankbaarheid terug op zijn leven. Zijn typering daarvan was veelzeggend: ‘We hebben samen een begenadigd leven gehad.’
Waardering en erkenning.
Voor zijn maatschappelijke verdiensten werd Geert Hovingh benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje-Nassau. Die koninklijke onderscheiding onderstreepte dat zijn inzet verder reikte dan de eigen kerkelijke gemeente. Zijn werk voor het behoud van Joods erfgoed, zijn historische publicaties en zijn bijdrage aan het zichtbaar maken van de geschiedenis van het verzet waren van betekenis voor een veel bredere gemeenschap.
Een leven dat sporen nalaat.
Op 17 november 2026 overleed hij. Hij was tachtig jaar oud.
Zijn publicaties zullen blijven getuigen van zijn gedrevenheid en zijn zorgvuldige omgang met het verleden. Vooral Verberg de verdrevenen mag worden beschouwd als een blijvend monument voor de predikanten die tijdens de Tweede Wereldoorlog Joodse medeburgers hielpen en voor de mensen wier levens dankzij die hulp werden gered.
Op vrijdag 20 november 2026 wordt vanuit de Laarkerk in Zuidlaren afscheid van hem genomen, waarna zijn begrafenis plaatsvindt.
Translation into English:
Rev. Geert Cornelis Hovingh passed away on 17 November 2026 in Zuidlaren, the place where he spent a significant part of his life and ministry. He was born on 16 August 1946 in Rijnsburg. He was not only an emeritus minister, but also a passionate church historian, a meticulous researcher and a man deeply committed to preserving historical and religious heritage.
From Rijnsburg to the Ministry.
Geert Hovingh grew up in Rijnsburg in a family with a Reformed father and a Dutch Reformed mother. The Second World War featured prominently in his family history. His father had experienced the war as a soldier but spoke very little about it after liberation. The fact that the family of Johannes Post, the Drenthe resistance fighter, lived nearby would also have a lasting influence on Geert.
He studied theology at the Vrije Universiteit (Free University) in Amsterdam, while also specialising in church history. He graduated in that field in 1973. In 1975, he began his career as a minister within the Reformed Churches in the Netherlands.
He successively served the congregations of Hoorn, Deventer and Biddinghuizen. In 1986, Biddinghuizen became his third ministerial appointment. There, he became acquainted with a young congregation in which people from different parts of the country and with diverse church backgrounds came together to form a community. This unifying character of church life would remain an important feature throughout his subsequent career.
Zuidlaren: Minister and Guardian of Heritage.
After twelve years in Biddinghuizen, Zuidlaren became his place of residence and work. In 1998, he joined the congregation and the Laarkerk (Laar Church), where he continued to serve as a minister until his retirement in 2011.
Zuidlaren became more than simply his final ministerial appointment. The village and its history came to occupy a special place in his heart. In particular, he developed a fascination with the history of the Jewish community in Zuidlaren. He recognised how important it was to ensure that the story of this community would not be lost.
For this reason, he worked alongside others to preserve the Jewish cemetery and to restore and find a new purpose for the former synagogue, known locally as the sjoeltje. This building, which had served an entirely different purpose for many years and was in danger of being lost, was brought back into use in 2007 by the Progressive Jewish Congregation of the Northern Netherlands.
His involvement was not limited to practical efforts to preserve buildings and monuments. He also wanted to give a face to the people behind the history. This resulted in the publication of his book Joods leven in Zuidlaren (Jewish Life in Zuidlaren) in 2000.
When a family archive belonging to Jewish residents was accidentally discovered in Tynaarlo in 2005, he began investigating this remarkable find together with cantor Annemarie van IJssendoorn. Their research led to the publication of Over het hoofd gezien (Overlooked) in 2009. The title was significant: stories and people that had escaped attention for a long time were finally given the recognition and place they deserved.
A Lifelong Interest in the Second World War.
His interest in the history of the war ran like a common thread throughout his life. This was also evident in his research into Johannes Post, the well-known resistance fighter from Nieuwlande. Hovingh had known Post’s family since his childhood in Rijnsburg. He wanted to document the resistance fighter’s true life story and critically examine the romanticised image that had developed in the literature. His research resulted in the publication of the biography Johannes Post, Exponent van het verzet (Johannes Post: An Exponent of the Resistance) in 1995.
However, his greatest historical work was still to come, after his retirement. He began studying the role of Dutch ministers who helped Jewish fellow citizens go into hiding during the German occupation. This research occupied him for many years and fully demonstrated his meticulousness and perseverance.
A Monumental Lifetime Achievement: Verberg de verdrevenen.
In April 2026, his extensive study Verberg de verdrevenen. Predikanten die Joden hielpen 1940-1945 (Shelter the Persecuted: Ministers Who Helped Jews, 1940–1945) was published. The book, which runs to more than a thousand pages, documents 606 ministers who provided assistance to Jewish people during the Second World War.
The research revealed that more than twenty per cent of Dutch ministers were involved in some form of assistance to Jews. Their role was often of great importance. Ministers had local contacts, church networks and opportunities to find safe hiding places. They could arrange transport and assistance, sometimes taking considerable risks, including risks to their own families.
Through this study, Hovingh wanted to do justice to this often-overlooked chapter of history. His intention was not to present an idealised picture of the churches. Above all, he wanted to show what had actually happened and which individuals, motivated by their faith and conscience, had committed themselves to helping those being persecuted.
The website GereformeerdeKerken.info devoted attention to his research and the presentation of the book in March and April 2026. It highlighted the significance of the work as a contribution to the existing historical literature on the attitude of Protestant churches during the persecution of the Jews.
The book was officially presented on 15 April 2026 at the Theological University Utrecht, in collaboration with the Archives and Documentation Centre and Vuurbaak Publishers.
It was an impressive culmination of many years of research. Hovingh had left behind an extensive documentary and reference work in which hundreds of ministers, who might otherwise have faded into obscurity, were brought back into the historical record.
A Life Characterised by Commitment and Curiosity.
Those who wrote about Geert Hovingh highlighted not only his historical knowledge but also his personal commitment. Together with his wife, Maaike, he formed a close-knit team. She supported him in his work and was closely involved in his research and publications.
Their shared interest in other countries, cultures and people also characterised their lives. Travelling offered them opportunities to discover new worlds, but also to gain a better understanding of history. Even during holidays, they regularly made time to visit historical sites, concentration camps and war cemeteries.
In a 2026 interview with De Krant van Tynaarlo, Hovingh looked back on his life with gratitude. His description of it was telling: “We have shared a blessed life together.”
Appreciation and Recognition.
In recognition of his contributions to society, Geert Hovingh was appointed a Knight of the Order of Orange-Nassau. This royal distinction underscored the fact that his commitment extended far beyond his own church congregation. His work to preserve Jewish heritage, his historical publications and his contribution to bringing the history of the resistance to light were of significance to a much wider community.
A Life That Leaves Its Mark.
On 17 November 2026, his life came to an end. He was eighty years old.
His publications will continue to bear witness to his dedication and his careful approach to the past. In particular, Verberg de verdrevenen can be regarded as a lasting monument to the ministers who helped Jewish fellow citizens during the Second World War and to the people whose lives were saved through their assistance.
A farewell service for him will take place on Friday, 20 November 2026, at the Laarkerk in Zuidlaren, followed by his burial.
