De Afgescheiden gemeenten onder Willem I en Willem II

De Christelijke Afgescheidene Gemeente van Utrecht toegestaan.

Ds. H.P. Scholte (1805-1868) – zie voor bijzonderheden over hem het keuzemenu Afscheiding en Doleantie –  was – vlak voor zijn emigratie naar Amerika – van 1837 tot 1847 predikant van de Christelijke Afgescheidene Gemeente te Utrecht. Scholte was de eerste predikant die bereid was afstand te doen van de naam ‘gereformeerd’ (een van de voorwaarden om erkend te worden als kerkelijke gemeente) en kreeg mede daarom in 1839 overheidserkenning voor zijn ‘Christelijke Afgescheidene Gemeente’. Dit kwam hem op veel kritiek te staan van de andere Afgescheidenen. In tegenstelling tot een groot deel van de Afgescheidenen streefde Scholte namelijk niet zozeer naar herstel van de oude Gereformeerde Kerk met de aloude Dordtse Kerk Orde (DKO), in 1619 vastgesteld door de Synode van Dordrecht,  maar naar een van de staat onafhankelijke zuivere kerk. Desondanks besloot uiteindelijk het grootste deel van de Afgescheidenen om ook de ‘vrijheid’ aan te vragen. Zo ontstond  de Christelijke Afgescheidene (Gereformeerde) Kerk, die vanaf 1836 ook in landelijke synodes bijeen kwam. Degenen die tegen het aanvragen van de ‘vrijheid’ waren vormden de zogenaamde Kruisgemeenten en bleven op zichzelf staan met hun eigen kerkelijke vergaderingen.

Lees verder De Afgescheiden gemeenten onder Willem I en Willem II

Bijna 20 jaar provinciale gereformeerde colporteurs in Drenthe (1898-1916).

Inleiding.

In 1895 besloot de provinciale synode van Drenthe de zaak van de evangelisatie ‘krachtiger aan te pakken’. Men gaf de deputaten opdracht een brief te schrijven aan de verschillende classes met het verzoek op te geven in welke plaats in hun ressort nog geen Gereformeerde Kerk tot openbaring was gekomen en onder opzicht van welke Kerk dat dorp of gehucht gesteld was. Verder werd de deputaten opgedragen daarna aan de plaatselijke Kerken te vragen wat daar gedaan werd en wat er ’bij bekomen steun financieel en moreel door eenige georganiseerde arbeid méér zou kunnen gedaan worden’. Verder mochten de deputaten de Kerken verzoeken jaarlijks voor de evangelisatie te collecteren, voor zover dat nog niet gedaan werd.

Dit briefhoofd versierde het briefpapier van de deputaten voor de Inwendige Zending
Dit briefhoofd versierde het briefpapier van de deputaten voor de Inwendige Zending.

Lees verder Bijna 20 jaar provinciale gereformeerde colporteurs in Drenthe (1898-1916).

‘Wederkomstkerk’ Den Bosch buiten gebruik.

Op zondag 30 augustus 2015 werd de laatste dienst gehouden in de Gereformeerde (PKN-) Wederkomstkerk  in ‘s-Hertogenbosch, gelegen aan de Rijnstraat.

De Wederkomstkerk.

De Wederkomstkerk werd in 1966 gebouwd naar een plan van  architect D. Zuiderhoek. Het kerkgebouw werd opgezet in drie gedeelten: de toren, de kerkzaal en de twee zijvleugels. De ingang van de kerk bevindt zich in de toren. De toren geeft plaats aan drie bronzen klokken die in 1965 gegoten werden door Petit en Fritsen te Aarle Rixtel. De kerkzaal heeft een langgerekte zeshoekige plattegrond met vier lange en twee korte zijden onder een plat dak. Aan weerszijden van de ruimte loopt een rand van ramen. De muren zijn opgetrokken in schoon metselwerk.

‘Met name het liturgisch centrum, met kansel, doopvont, een groot orgel, en aan weerszijden glas-in-betonramen naar een ontwerp van Hanneke Zuiderhoek, is in architectonisch opzicht uiterst origineel, monumentaal’, zo wordt op Reliwiki meegedeeld.

In de langgerekte zijvleugels, die loodrecht op de kerkzaal zijn gebouwd, zijn meerdere nevenruimten en een woning ondergebracht. ‘Om een eenheid in het geheel aan te brengen, wordt de tussenruimte achter de vleugels door houten pergola’s omzoomd. Op deze manier ontstaan er een soort binnentuinen tussen de kerkzaal en de vleugels’.

De Wederkomstkerk werd overigens al enige tijd niet meer gebruikt voor de zondagse kerkdiensten van de Bossche Protestantse Gemeente. Daarvoor werd alleen gebruik gemaakt van de Grote Kerk in het centrum van de stad. Wel werd de Wederkomstkerk nog gebruikt voor speciale diensten, zoals bij trouwerijen en begrafenissen. De nevenruimten werden aan derden verhuurd.

Op zondag 6 september werd ‘een feestelijke viering’ gehouden in de Grote Kerk die in de afgelopen maanden verbouwd werd en nu opnieuw in gebruik genomen wordt door de PG Den Bosch.

Plattegrond van de Wederkomstkerk.

De Pelgrimskerk (1886-1966).

De gereformeerde Wederkomstkerk verving de gereformeerde Pelgrimskerk aan de Jan Heinsstraat in ‘s-Hertogenbosch, die in 1886 werd gebouwd. Architect Wierda uit Amsterdam ontwierp het nieuwe kerkgebouw dat voor ƒ 16.640,- door meester metselaar Van der Bruggen uit ‘s-Hertogenbosch werd gerealiseerd. Op de eerste kerstdag 1886 om 10.00 uur ’s morgens werd de kerk in gebruik genomen. Er kwam toen ook een orgel in dat voor ƒ 2300,- in Leeuwarden werd gekocht. Vijftig jaar lang werd er gekerkt en in 1935 onderging het gebouw een grondige restauratie. Door Bosschenaren werd het gebouw ‘de kerk met de groene ruitjes’ genoemd naar de kenmerkende voorgevel. In 1966 betrokken de gereformeerden een nieuw kerkgebouw aan de Rijnstraat. Het gebouw in de Jan Heinsstraat kwam leeg te staan en werd in gebruik genomen als een magazijn voor een groothandel. De kerk werd in 2014 gesloopt.

Congres over kerken in de Tweede Wereldoorlog…

Op dinsdag 24 november.

Op de voorpagina van het Nederlands Dagblad van 31 augustus 2015 werd door dr. G. Harinck, directeur van het Historisch Documentatie Centrum voor het Nederlands Protestantisme (1800-heden) een congres over kerken in de Tweede Wereldoorlog aangekondigd (het symposium, zo vernamen wij onlangs, zal plaatsvinden op dinsdagmiddag 24 november; de sprekers zullen zijn Karel Berkhoff, Sierk Plantinga, Jurjen Zeilstra, Gert-Jan Kleinjan, Gert van Klinken en George Harinck).

Het programma van het symposium

Dr. Harinck reageerde op ‘Het Bommetje van Trouw’, dat onder meer ook in het Nederlands Dagblad aandacht kreeg.

Lees verder Congres over kerken in de Tweede Wereldoorlog…

Een Afgescheiden Smeekschrift aan de Koning uit juni 1835

Inleiding

Al ver voor ds. Hendrik de Cock afscheid nam van de hervormde kerk (in oktober 1834) was het ook in vele andere hervormde gemeenten onrustig. Onvrede over de kerkelijke koers stak op veel plaatsen de kop op. Vandaar dat de Algemeene Synode van de hervormde kerk op 16 juli 1834 een schrijven stuurde ‘aan alle leeraren en kerkenraden benevens alle verdere besturen der Nederlandsche Hervormde Kerk’. Daarin werden ‘alle predikanten, en inzonderheid de jongeren onder hen, opgewekt zich te onthouden van alles wat de zuiverheid van hun belijdenis en evangelieprediking enigszins in verdenking zoude kunnen brengen’.  De rust in de gemeenten moest hersteld worden.

Lees verder Een Afgescheiden Smeekschrift aan de Koning uit juni 1835

Geschiedenis van de gereformeerde Particuliere Synode Drenthe (1834-2004)

Inhoudsoverzicht:

Hoofdstuk 1 – Algemeen overzicht tot 1892.

1. Inleiding
2. Het begin van de Particuliere Synode Drenthe
3. De eerste provinciale synode bijeen
4. De eerste moeilijkheden…
5. Het leven in de gemeenten…
6. Onenigheid onder de Afgescheidenen
7. Naar Amerika…
8. Van klachten en censuur
9. De Vereniging met de Dolerenden

Hoofdstuk 2 – De werkgebieden.

10. De provinciale correspondent (later: de questor)
11. Predikanten
12. Hulpbehoevende studenten
13. Het diaconaat
14. Deputaatschap Diaconale Arbeid
15. Hulpbehoevende kerken
16. Inwendige Zending c.q. Evangelisatie
17. De Zending
18. Theologisch onderwijs
19. Deputaten voor het zoeken van legerpredikanten
20. Deputaten onderzoek kindergelden
21. Maatschappelijk (Activerings-) Werk
22. De predikantstraktementen
23. Oecumene
24. Jeugd- en Jongerenpastoraat.
25. Vormingswerk
26. Deputaten (P) F & O
27. Deputaten Kerk en Vrouw
28. Deputaten Dienstverlening
29. Dovenpastoraat
30. Pastoraat Beatrixoord
31. Deputaten voor de geestelijke verzorging  Ambonezen
32. Deputaten Appèlzaken Groningen, Fryslân en Drenthe
33. De laatste vergadering van de P. S. Drenthe (25 maart 2004)
34. Het archief

De gereformeerde kerk te Elim.
De gereformeerde kerk te Elim.

Lees verder Geschiedenis van de gereformeerde Particuliere Synode Drenthe (1834-2004)

Bouwen en Breken (1)

De gereformeerde Noorderkerk te Drachten.

De Christelijke Afgescheidene Gemeente van ‘Dragten’ in de Friese gemeente Smallingerland werd geïnstitueerd op 14 juni 1844 in een schuur aan de Noorderdwarsvaart, in het toenmalig uiterste oosten van het dorp. Haar eerste predikant was ds. Jakop Geerts Huiskes (1798-1848), die vanaf 1845 tot zijn overlijden de gemeente gedurende drie jaar diende. Tot de komst van Huiskes gingen predikanten uit de omgeving voor, maar vaak heeft ‘professor’ Tamme Foppes de Haan het Woord gebracht.

Lees verder Bouwen en Breken (1)

Weinig nieuws in reactie van dr. Bank

Discussie over ‘Het Bommetje van Trouw’…

… in het Nederlands Dagblad

In het Nederlands Dagblad van 31 augustus 2015 werd uitgebreid aandacht besteed aan onze kritische opmerkingen over het boek God in de Oorlog van dr. J. Bank, samengevat in het artikel Het Bommetje van Trouw, dat ook op deze website te vinden is. Zoals bekend werd in Het Bommetje van Trouw een behoorlijk aantal punten aangedragen waar de auteur van God in de Oorlog volgens de opsteller van Het Bommetje  aantoonbaar onjuiste feiten vermeldde of belangrijke feiten juist wegliet, waardoor de door dr. Bank verdedigde stelling zonder beter bewijsmateriaal niet houdbaar was.

Lees verder Weinig nieuws in reactie van dr. Bank